Mụn trứng cá là gì? Nguyên nhân và cách nhận biết

Mụn trứng cá là bệnh lý da liễu viêm mạn tính phổ biến, xếp thứ 8 trong các bệnh thường gặp trên toàn thế giới với tỷ lệ mắc khoảng 9,4%. Tình trạng này hình thành do tăng tiết bã nhờn, rối loạn nội tiết và sự phát triển của vi khuẩn trong nang lông và thường xuất hiện ở vùng mặt, lưng, ngực, đặc biệt ở lứa tuổi dậy thì. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ mụn trứng cá là gì, nguyên nhân hình thành, dấu hiệu nhận biết, cách chẩn đoán và phòng ngừa mụn hiệu quả.

Mụn trứng cá là gì? 

Mụn trứng cá (Acne vulgaris) là bệnh lý da liễu mạn tính, hình thành khi nang lông tuyến bã bị bít tắc bởi bã nhờn và tế bào chết, dẫn đến viêm. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt phổ biến ở giai đoạn dậy thì do biến đổi nội tiết tố, với khoảng 80% người từ 11-30 tuổi bị ảnh hưởng (1). Mụn thường xuất hiện ở các vùng da tiết nhiều dầu như mặt, cổ, ngực, vai và lưng, gây ảnh hưởng kéo dài đến thẩm mỹ và tâm lý nếu không kiểm soát đúng cách.

Mụn trứng cá L70 là mã bệnh lý theo phân loại quốc tế ICD-10, chỉ các rối loạn tuyến bã nhờn, bao gồm mụn trứng cá thông thường, mụn đầu trắng, đầu đen, mụn mủ, nốt sần, và mụn bọc. Nếu không được điều trị đúng cách và không tuân thủ phác đồ, mụn trứng cá có xu hướng tiến triển nặng hơn, để lại di chứng khó phục hồi, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý, khiến người bệnh dễ mặc cảm, tự ti trong giao tiếp và suy giảm hiệu suất làm việc.

Vì vậy, việc xác định mụn trứng cá như thế nào và can thiệp sớm, điều trị đúng phương pháp tại các cơ sở y tế sẽ giúp kiểm soát mức độ bệnh, hạn chế tiến triển và giảm nguy cơ hình thành sẹo ảnh hưởng thẩm mỹ.

Hình ảnh mụn trứng cá với các dạng thường gặp như mụn đầu đen, mụn đầu trắng và mụn viêm trên vùng da tiết nhiều dầu.

Các loại mụn trứng cá thường gặp trên da

Mụn trứng cá biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau, từ không viêm đến viêm nặng, mỗi loại có đặc điểm và mức độ ảnh hưởng riêng trên da.

• Mụn đầu đen: Hình thành khi lỗ chân lông mở, bã nhờn và tế bào chết bị oxy hóa tạo thành nhân màu đen trên bề mặt da.
• Mụn đầu trắng: Xuất hiện khi lỗ chân lông đóng kín, tạo nên các nốt mụn nhỏ li ti dưới da, không viêm, do bít tắc bã nhờn.
• Mụn ẩn: Nằm sâu dưới da, có kích thước nhỏ, sờ thấy sần sùi, không gây sưng viêm hay đau nhưng dễ lan rộng.
• Mụn sẩn: Dạng mụn viêm nhẹ, biểu hiện là các nốt đỏ hoặc hồng, hơi sưng, không có đầu mủ rõ ràng.
• Mụn mủ: Mụn mủ: Là mụn viêm có viền đỏ, bên trong chứa mủ trắng hoặc vàng, dễ để lại thâm mụn hoặc sẹo lồi nếu xử lý sai cách.
• Mụn bọc: Mụn viêm nặng, kích thước lớn, cứng, nằm sâu dưới da và gây đau, không có đầu mủ rõ ràng.
• Mụn nang: Dạng mụn nặng nhất, chứa nhiều mủ, sưng to và đau, nguy cơ cao để lại sẹo lõm lâu dài.

Hình ảnh minh họa các loại mụn trứng cá thường gặp trên da từ mụn không viêm đến mụn viêm nặng như mụn bọc và mụn nang.

Nguyên nhân gây ra mụn trứng cá

Mụn trứng cá xuất hiện khi nhiều yếu tố cùng tác động lên tuyến bã nhờn, trong đó nổi bật là tăng tiết dầu, mất cân bằng nội tiết và phản ứng viêm dưới da. Sự kết hợp của các yếu tố này khiến mụn dễ hình thành, tái phát và kéo dài theo thời gian, bao gồm:

1. Tăng tiết bã nhờn

Tăng tiết bã nhờn xuất phát từ việc tuyến bã hoạt động quá mức, lượng dầu thừa kết hợp với tế bào chết tích tụ trong nang lông, tạo thành nút bít gây tắc nghẽn lỗ chân lông. Môi trường này thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và kích hoạt phản ứng viêm, từ đó hình thành các dạng mụn từ không viêm đến mụn viêm.

Tình trạng tăng tiết bã nhờn thường liên quan đến rối loạn nội tiết, đặc biệt ở tuổi dậy thì hoặc chu kỳ kinh nguyệt, căng thẳng kéo dài hoặc thói quen chăm sóc da không phù hợp.

2. Rối loạn nội tiết tố

Mụn trứng cá do nội tiết tố thường liên quan đến sự gia tăng androgen, một loại hormone kích thích hoạt động của tuyến bã nhờn. Khi androgen tăng cao, tuyến bã sản xuất nhiều dầu hơn bình thường, kết hợp với tế bào chết gây bít tắc nang lông và hình thành mụn.

Tình trạng này phổ biến ở tuổi dậy thì, trước kỳ kinh nguyệt hoặc khi cơ thể có sự thay đổi nội tiết. Sự mất cân bằng hormone kéo dài làm tăng tiết bã nhờn, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và thúc đẩy phản ứng viêm, khiến mụn trứng cá dễ xuất hiện và tái phát. Ngoài ra, quá trình sừng hóa bất thường tại cổ nang lông cũng góp phần làm tắc nghẽn và hình thành mụn.

Rối loạn nội tiết làm tăng hormone androgen, kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh, kết hợp tế bào chết gây bít tắc lỗ chân lông và hình thành mụn trứng cá.

3. Tế bào chết tích tụ

Tế bào chết tích tụ xảy ra khi các tế bào sừng kết hợp với bã nhờn và mồ hôi, tạo thành nút bít tắc lỗ chân lông. Tình trạng dãn nở lỗ chân lông kéo dài do tắc nghẽn mãn tính cũng khiến da dễ tiếp tục hình thành mụn mới. Sự tắc nghẽn này hình thành môi trường yếm khí thuận lợi cho vi khuẩn C. acnes phát triển, kích hoạt phản ứng viêm và dẫn đến các dạng mụn như mụn đầu trắng, mụn đầu đen, mụn viêm hoặc mụn bọc.

4. Vi khuẩn

Vi khuẩn như liên cầu, tụ cầu và đặc biệt là Cutibacterium acnes vốn tồn tại sẵn trên da. Khi lỗ chân lông bị bít tắc bởi dầu thừa và tế bào chết, môi trường bên trong trở nên kín và thiếu oxy, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển mạnh.

Sự gia tăng của C. acnes kích thích phản ứng viêm, khiến da sưng đỏ và hình thành các dạng mụn viêm như mụn mủ, mụn bọc. Lỗ chân lông càng bí tắc, vi khuẩn càng dễ tăng sinh và làm mụn trở nên nặng hơn.

Vi khuẩn Cutibacterium acnes phát triển mạnh trong lỗ chân lông bị bít tắc, kích hoạt phản ứng viêm và làm hình thành các dạng mụn viêm như mụn mủ, mụn bọc.

5. Chế độ ăn uống và sinh hoạt thiếu khoa học

Chế độ ăn uống và sinh hoạt thiếu khoa học làm tăng nguy cơ hình thành mụn trứng cá thông qua việc gây rối loạn hoạt động của cơ thể. Thực phẩm có chỉ số đường huyết cao hay chế độ ăn low-GI không được duy trì, cùng thói quen ăn nhiều đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn, thức khuya, sử dụng rượu bia hoặc thuốc lá làm mất cân bằng đồng hồ sinh học và ảnh hưởng đến nội tiết tố.

Sự thay đổi này kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, làm tăng lượng dầu trên da và dễ gây bít tắc lỗ chân lông. Khi kết hợp với tế bào chết và vi khuẩn, tình trạng này thúc đẩy hình thành mụn, đặc biệt ở những vùng da có tuyến bã và tuyến mồ hôi hoạt động mạnh như mặt, lưng và ngực.

6. Sử dụng mỹ phẩm và chăm sóc da sai cách

Sử dụng mỹ phẩm và chăm sóc da sai cách khiến mụn trứng cá hình thành và kéo dài. Khi da không được làm sạch đúng cách, lớp trang điểm, bụi bẩn và dầu thừa còn sót lại sẽ tích tụ trong lỗ chân lông, gây bít tắc và tạo điều kiện cho mụn phát triển. Việc bỏ qua bước dưỡng kem dưỡng ẩm phù hợp cũng khiến hàng rào bảo vệ da suy yếu, dễ kích ứng và viêm.

Bên cạnh đó, việc sử dụng mỹ phẩm kém chất lượng, không rõ nguồn gốc hoặc không phù hợp với loại da dễ gây kích ứng, làm suy yếu hàng rào bảo vệ da. Lạm dụng mỹ phẩm hoặc dùng sai cách còn khiến da dễ viêm, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển trong nang lông và làm mụn trở nên nghiêm trọng hơn.

7. Môi trường ô nhiễm

Môi trường ô nhiễm như bụi mịn trong không khí, độ ẩm cao, tia UV từ ánh nắng, hoặc việc thường xuyên tiếp xúc với dầu nhờn và hóa chất trong môi trường làm việc, đồ ăn nhanh,… khiến bụi bẩn, dầu và tạp chất dễ bám vào da và tích tụ trong lỗ chân lông.

Sự tích tụ này làm bít tắc nang lông, đồng thời thay đổi thành phần bã nhờn và thúc đẩy quá trình oxy hóa trên da. Khi lỗ chân lông bị bí, vi khuẩn C. acnes có điều kiện phát triển mạnh, kích hoạt phản ứng viêm và khiến mụn trứng cá hình thành, lan rộng và dễ trở nên nghiêm trọng hơn.

Khói bụi, ô nhiễm không khí và tia UV làm tăng tích tụ tạp chất trên da, gây bít tắc lỗ chân lông và thúc đẩy hình thành mụn trứng cá.

Dấu hiệu nhận biết mụn trứng cá

Mụn trứng cá là như thế nào và cách nhận biết ra sao? Biểu hiện mụn trứng cá được nhận biết qua sự xuất hiện của mụn, tăng tiết dầu và thay đổi bề mặt da. Ngoài mụn nhìn thấy được, tăng sắc tố sau viêm cũng là hệ quả thường gặp khiến vùng da bị mụn trở nên thâm sạm kéo dài.

• Xuất hiện nhiều loại mụn như mụn đầu đen, mụn đầu trắng, mụn viêm hoặc mụn ẩn, thường tập trung ở vùng trán, mũi, cằm (vùng chữ T).
• Da tiết nhiều dầu, có cảm giác nhờn rít và dễ bám bụi bẩn.
• Xuất hiện cảm giác ngứa, châm chích hoặc đau khi chạm vào vùng da bị mụn.
• Bề mặt da trở nên sần sùi, kém mịn và không đều màu.

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu mụn trứng cá giúp kiểm soát mụn kịp thời, hạn chế tiến triển thành các dạng mụn viêm nặng hơn.

Các vị trí hay bị nổi mụn trứng cá

Mụn trứng cá là mụn như thế nào và xuất hiện ở đâu trên cơ thể? Mụn trứng cá thường xuất hiện tại các vùng da có nhiều tuyến bã nhờn và lỗ chân lông lớn, phổ biến ở các vị trí sau:

• Vùng chữ T (trán, mũi): Dễ xuất hiện mụn đầu đen và mụn viêm do tuyến bã nhờn hoạt động mạnh. Mụn ở trán thường liên quan đến stress hoặc vấn đề tiêu hóa, trong khi mụn ở mũi liên quan đến tim mạch.
• Má: Mụn ở vùng này liên quan đến gan, phổi hoặc do vi khuẩn từ các vật tiếp xúc như điện thoại, vỏ gối. Đây là vị trí mặt mụn trứng cá thường gặp và dễ để lại sẹo rỗ nhất.
• Cằm và quai hàm: Thường là dấu hiệu của rối loạn nội tiết tố, đặc biệt phổ biến ở phụ nữ.
• Lưng, vai, ngực: Những khu vực này thường xuyên đổ mồ hôi và bị bí bách bởi quần áo, dẫn đến tình trạng mụn trứng cá ở lưng hoặc mụn viêm, mụn bọc phát triển mạnh mẽ.

Các vị trí thường gặp của mụn trứng cá trên mặt và cơ thể như vùng chữ T, má, cằm, quai hàm và lưng do hoạt động mạnh của tuyến bã nhờn và yếu tố nội tiết.

Ai hay có nguy cơ bị mụn trứng cá?

Mụn trứng cá thường gặp ở nhóm có nguy cơ cao hơn do liên quan đến nội tiết, di truyền và lối sống. Việc nhận diện đúng nhóm nguy cơ giúp chủ động phòng ngừa và kiểm soát mụn hiệu quả hơn.

• Thanh thiếu niên (tuổi dậy thì): Giai đoạn này hormone androgen tăng mạnh, kích thích tuyến bã nhờn hoạt động quá mức, dễ gây bít tắc lỗ chân lông và hình thành mụn.
• Phụ nữ trưởng thành: Đặc biệt trong độ tuổi 25-45, mụn thường liên quan đến thay đổi nội tiết tố trong chu kỳ kinh nguyệt, mang thai hoặc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).
• Người có yếu tố di truyền: Nếu trong gia đình có bố mẹ từng bị mụn trứng cá nặng, nguy cơ gặp tình trạng tương tự sẽ cao hơn.
• Người chăm sóc da chưa đúng cách: Sử dụng mỹ phẩm không phù hợp, không làm sạch da kỹ hoặc lạm dụng sản phẩm dễ gây bít tắc và kích ứng da.
• Người thường xuyên căng thẳng, thiếu ngủ: Stress kéo dài làm rối loạn hormone và tăng tiết dầu, tạo điều kiện hình thành mụn.
• Người làm việc trong môi trường ô nhiễm: Tiếp xúc nhiều với bụi bẩn, dầu mỡ, hóa chất hoặc khí hậu nóng ẩm khiến da dễ bít tắc và nổi mụn.
• Người có chế độ ăn uống không lành mạnh: Thường xuyên tiêu thụ đồ ngọt, thức ăn nhanh, sữa và chế phẩm từ sữa làm tăng nguy cơ bùng phát mụn.
• Người sử dụng một số loại thuốc: Các thuốc như corticosteroid, hormone (testosterone), lithium hoặc thuốc thần kinh làm tăng nguy cơ nổi mụn.

Chẩn đoán tình trạng da bị mụn trứng cá?

Chẩn đoán tình trạng da bị mụn trứng cá được thực hiện thông qua việc quan sát trực tiếp và đánh giá tổng thể tình trạng da. Bác sĩ sẽ dựa vào biểu hiện mụn trên da kết hợp với thói quen sinh hoạt, nội tiết và các yếu tố liên quan để xác định mức độ mụn.

Quá trình này bao gồm: xác định mức độ mụn nhẹ, trung bình hay nặng dựa trên số lượng và loại mụn, tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng như hormone, thuốc đang sử dụng hoặc môi trường sống, đồng thời đánh giá mức độ ảnh hưởng của mụn đến sinh hoạt và tâm lý.

Ngoài ra, cần phân biệt mụn trứng cá với một số tình trạng da dễ nhầm lẫn như mụn do dùng thuốc, viêm da quanh miệng hoặc các dạng viêm da do kích ứng, để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hiệu quả hơn.

Các phương pháp điều trị mụn trứng cá

Việc điều trị mụn trứng cá sẽ dựa trên tình trạng cụ thể và mức độ nặng nhẹ của mụn.

1. Điều trị tại chỗ

Với tình trạng mụn nhẹ đến trung bình như mụn đầu đen, mụn đầu trắng hoặc mụn viêm nhẹ, việc điều trị chủ yếu tập trung vào làm sạch lỗ chân lông, kiểm soát vi khuẩn và giảm viêm. Các sản phẩm bôi ngoài da chứa hoạt chất đặc trị thường được bác sĩ khuyến nghị, giúp cải thiện mụn nếu sử dụng đều đặn và đúng cách.

Một số hoạt chất thường dùng gồm:

• Benzoyl Peroxide (BPO): Giúp tiêu diệt vi khuẩn C. acnes và giảm viêm, phù hợp với mụn viêm, mụn mủ.
• Retinoids (Tretinoin, Adapalene, Retinal): Điều hòa quá trình sừng hóa, giảm bít tắc lỗ chân lông, hiệu quả với mụn đầu đen, mụn đầu trắng và mụn ẩn.
• Salicylic acid (BHA): Tan trong dầu, giúp làm sạch sâu lỗ chân lông và loại bỏ bã nhờn dư thừa, phù hợp với mụn không viêm.
• Kháng sinh bôi (Clindamycin, Erythromycin): Hỗ trợ giảm vi khuẩn và viêm, thường được phối hợp với Benzoyl Peroxide để hạn chế kháng kháng sinh. Ngoài ra, dapsone dạng gel cũng là lựa chọn kháng khuẩn tại chỗ hiệu quả cho mụn viêm nhẹ đến trung bình.

Benzoyl Peroxide (BPO) giúp tiêu diệt vi khuẩn C. acnes, giảm viêm và làm thông thoáng lỗ chân lông, hỗ trợ cải thiện mụn viêm và mụn mủ hiệu quả.

2. Điều trị toàn thân

Với mụn mức độ trung bình đến nặng như mụn bọc, mụn nang hoặc mụn lan rộng, việc điều trị thường cần đến thuốc uống để kiểm soát viêm và nguyên nhân từ bên trong cơ thể.

Các phương pháp thường được áp dụng gồm:

• Kháng sinh đường uống (Doxycycline, Minocycline): Sử dụng trong thời gian ngắn để giảm viêm và kiểm soát vi khuẩn, giúp ổn định tình trạng mụn nặng.
• Isotretinoin uống (dẫn xuất Vitamin A): Là phương pháp điều trị mạnh, dùng cho mụn bọc, mụn nang hoặc mụn kháng trị. Thuốc giúp giảm hoạt động tuyến bã nhờn rõ rệt nhưng cần được bác sĩ theo dõi chặt chẽ do có nhiều tác dụng phụ.
• Liệu pháp hormone: Áp dụng cho nữ giới khi mụn liên quan đến rối loạn nội tiết như mụn theo chu kỳ kinh hoặc PCOS. Các thuốc như thuốc tránh thai kết hợp hoặc Spironolactone giúp kiểm soát hormone androgen và giảm tiết dầu.

3. Can thiệp y khoa

Các phương pháp này được kết hợp trong phác đồ điều trị, giúp xử lý tổn thương nhanh hơn và cải thiện bề mặt da.

• Lấy nhân mụn y khoa: Thực hiện bởi kỹ thuật viên hoặc bác sĩ, giúp loại bỏ nhân mụn (comedones) đầu đen, đầu trắng an toàn, làm thông thoáng lỗ chân lông.
• Peel da hóa học: Sử dụng các acid như AHA, glycolic acid, BHA hoặc TCA để loại bỏ lớp sừng, thúc đẩy tái tạo da và hỗ trợ giảm mụn. Đây cũng là bước hỗ trợ tẩy tế bào chết chuyên sâu dưới sự kiểm soát của bác sĩ.
• Liệu pháp ánh sáng và laser: Ứng dụng các công nghệ như IPL hoặc laser để giảm vi khuẩn C. acnes, giảm viêm và hỗ trợ cải thiện thâm, sẹo sau mụn.

Lấy nhân mụn y khoa được thực hiện bởi kỹ thuật viên hoặc bác sĩ với dụng cụ vô trùng, giúp loại bỏ nhân mụn an toàn và hạn chế viêm nhiễm.

Làm sao để phòng ngừa bị nổi mụn trứng cá?

Ngăn ngừa mụn trứng cá hiệu quả cần kết hợp giữa việc chăm sóc da đúng cách và duy trì lối sống khoa học, bao gồm các thói quen sau:

• Rửa mặt đều đặn mỗi ngày: Sử dụng sữa rửa mặt dịu nhẹ, không chứa dầu để làm sạch bụi bẩn và bã nhờn.
• Làm sạch da sau khi vận động: Rửa mặt hoặc tắm ngay sau khi đổ mồ hôi để tránh bít tắc lỗ chân lông.
• Tẩy trang kỹ trước khi ngủ: Loại bỏ hoàn toàn lớp trang điểm và kem chống nắng không gây nhân mụn giúp da thông thoáng.
• Chọn mỹ phẩm phù hợp với da: Ưu tiên sản phẩm gốc nước, không gây bít tắc lỗ chân lông.
• Tránh dùng sản phẩm chứa nhiều dầu: Hạn chế các sản phẩm dễ gây bí da và nổi mụn.
• Giữ tóc gọn gàng: Buộc tóc để tránh dầu và bụi từ tóc tiếp xúc với da mặt.
• Hạn chế ma sát lên da: Tránh đội mũ chật, băng đô bó sát hoặc mặc quần áo ôm sát ở vùng dễ nổi mụn.
• Ăn uống lành mạnh, uống đủ nước: Hạn chế đồ chiên rán, đồ ngọt và bổ sung đủ nước cho cơ thể.

Câu hỏi thường gặp

1. Có nên tự nặn mụn trứng cá tại nhà không?

Không nên tự nặn mụn trứng cá tại nhà, đặc biệt là mụn viêm, mụn bọc hoặc mụn chưa chín. Việc nặn sai cách dễ làm tổn thương da, khiến vi khuẩn lan rộng, làm mụn viêm nặng hơn và tăng nguy cơ để lại thâm hoặc sẹo rỗ. Nếu cần xử lý mụn, bạn nên chăm sóc da đúng cách hoặc đến cơ sở da liễu để được lấy nhân mụn an toàn, đảm bảo vô trùng và hạn chế biến chứng.

2. Tại sao mụn trứng cá cứ tái đi tái lại?

Mụn trứng cá tái đi tái lại do nguyên nhân gốc chưa được kiểm soát triệt để, đặc biệt là tăng tiết bã nhờn, rối loạn nội tiết và thói quen chăm sóc da chưa phù hợp. Ngoài ra, việc ngưng điều trị sớm, tự ý nặn mụn, sử dụng mỹ phẩm không phù hợp hoặc duy trì lối sống thiếu khoa học như thức khuya, stress, ăn uống nhiều đường, dầu mỡ cũng khiến mụn dễ bùng phát trở lại. Để hạn chế tái phát, cần duy trì chăm sóc da đúng cách và điều trị theo hướng kiểm soát lâu dài, không chỉ xử lý mụn khi đã xuất hiện.

Nếu mụn trứng cá xuất hiện dai dẳng, khó kiểm soát hoặc ngày càng lan rộng, bạn nên đến Phòng khám Da liễu Thẩm mỹ Doctor Laser để được bác sĩ thăm khám và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, đồng thời được theo dõi sát sao nhằm kiểm soát mụn hiệu quả và hạn chế biến chứng về sau.

Mụn trứng cá không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn tác động đến tâm lý và sinh hoạt hằng ngày nếu không được kiểm soát đúng cách. Hy vọng những thông tin trên giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết dấu hiệu và lựa chọn phương pháp điều trị, chăm sóc da phù hợp để cải thiện tình trạng mụn hiệu quả.

Nguồn tham khảo:

1. Guguluș, D. L., Vâță, D., Popescu, I. A., Pătrașcu, A. I., Halip, I. A., Mocanu, M., & Solovăstru, L. G. (2025). The Epidemiology of acne in the current Era: Trends and clinical implications. Cosmetics, 12(3), 106. https://doi.org/10.3390/cosmetics12030106