Tiêm botox bị lệch mặt có nguy hiểm không?

Tiêm botox bị lệch mặt là tình trạng hiếm gặp nhưng có thể xảy ra sau khi làm đẹp bằng botox, khiến khuôn mặt mất cân đối và gây lo lắng cho nhiều người. Vậy tiêm botox bị lệch mặt có nguy hiểm không, nguyên nhân do đâu và cách khắc phục như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Tiêm botox bị lệch mặt có nguy hiểm không?

Tiêm botox bị lệch mặt không gây nguy hiểm nghiêm trọng đến sức khỏe nếu được theo dõi và xử lý đúng cách. Tác dụng của botox thường kéo dài trong một khoảng thời gian nhất định, sau khoảng 3-4 tháng hoạt chất sẽ giảm dần hiệu lực thông qua quá trình đào thải tự nhiên của cơ thể, các cơ mặt trở lại trạng thái hoạt động bình thường và sự mất cân đối trên khuôn mặt cũng có thể cải thiện theo thời gian.

Tuy nhiên, nếu tình trạng lệch mặt đi kèm các dấu hiệu bất thường như vùng tiêm sưng đau kéo dài, mưng mủ, chảy dịch, sốt hoặc khó chịu toàn thân, người thực hiện cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra. Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng hoặc biến chứng mô mềm, cần được xử lý và điều trị y khoa kịp thời.

Các mức độ ảnh hưởng của việc lệch mặt

• Mất cân đối khuôn mặt: Hai bên hàm hoặc gò má không đều nhau, gây mất thẩm mỹ, đôi khi kèm theo tình trạng lệch hàm nhẹ khi há miệng hoặc cắn.
• Ảnh hưởng đến biểu cảm: Có thể gây méo miệng, nụ cười không đối xứng, chân mày xếch một bên hoặc đơ cứng cơ mặt, khó biểu lộ cảm xúc. Một số trường hợp người thực hiện nhận thấy mình chỉ có thể cười gượng, thiếu tự nhiên trong giao tiếp.
• Trường hợp nặng có thể gây khó nhai, khó nuốt hoặc khó phát âm nếu botox lan sang các nhóm cơ không mong muốn như cơ cắn hoặc cơ cười.
• Yếu cơ và liệt cơ tạm thời: Botox tác động trực tiếp lên dẫn truyền thần kinh cơ, gây ức chế co cơ có chọn lọc. Tuy nhiên nếu lan sang vùng không mong muốn, có thể xuất hiện tình trạng co thắt cơ hoặc liệt cơ tạm thời ở vùng lân cận.
• Chứng sụp mi Ptosis: Là một trong các tác dụng phụ thẩm mỹ đáng chú ý nhất, xảy ra khi botox lan sang cơ vòng mắt hoặc cơ nâng mi, khiến mí mắt trên bị sụp xuống.
• Ngộ độc Botulinum (hiếm gặp): Khác với lệch mặt thông thường, ngộ độc botulinum có thể xảy ra khi tiêm liều quá cao hoặc dùng sản phẩm không rõ nguồn gốc, biểu hiện bằng khó nuốt, khó thở, yếu cơ toàn thân cần cấp cứu ngay lập tức.

>> Xem thêm bài viết: Tác hại của tiêm botox gọn hàm

Mất cân đối khuôn mặt sau tiêm botox có thể khiến hai bên hàm hoặc gò má không đều, làm thay đổi biểu cảm tự nhiên của khuôn mặt.

Tại sao tiêm botox bị lệch mặt?

Tình trạng lệch mặt sau tiêm botox có thể khiến khuôn mặt mất cân đối và làm nhiều người lo lắng khi thực hiện phương pháp thẩm mỹ này. Việc hiểu rõ những nguyên nhân khiến mặt bị lệch sau tiêm sẽ giúp bạn chủ động phòng tránh và có hướng xử lý phù hợp.

1. Kỹ thuật tiêm sai

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, thường xảy ra tại các cơ sở thẩm mỹ không uy tín và bác sĩ không có chuyên môn da liễu – thẩm mỹ:

• Xác định sai vị trí tiêm: Botox tiêm sai tầng cơ chỉ cần lệch vài milimet là có thể tác động vào nhóm cơ khác như cơ nâng môi trên hoặc cơ vòng mắt, làm thay đổi hoạt động của cơ mặt và gây mất cân đối.
• Liều lượng botox không cân đối: Bác sĩ tiêm lượng botox không đều giữa hai bên mặt hoặc tiêm quá liều khiến một bên cơ bị liệt hoàn toàn trong khi bên kia vẫn hoạt động, tạo ra hiện tượng hóp má bất đối xứng.
• Độ sâu và góc tiêm không chuẩn: Kỹ thuật tiêm tầng nông không chuẩn hoặc quá sâu có thể làm thuốc di chuyển khỏi vùng mục tiêu, gây ảnh hưởng đến các cơ lân cận như cơ gò má hay cơ nâng mi (gây sụp mí) (1).

2. Botox bị lan sang vùng khác

Ngoài yếu tố kỹ thuật, chất lượng sản phẩm botox cũng là nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng tiêm botox bị lệch mặt. Người dùng lâu năm cũng cần lưu ý nguy cơ kháng thuốc botox khi sử dụng sản phẩm kém chất lượng hoặc tiêm quá thường xuyên.

• Pha loãng quá nhiều hoặc tiêm quá nhiều đơn vị khiến lượng dung dịch lớn, botox lan xa hơn vùng mục tiêu.
• Tiêm sai độ sâu, quá nông hoặc quá sâu, làm botox khuếch tán lệch hướng, có thể gây sụp mi nếu tiêm vùng trán.
• Tiêm quá gần ranh giới cơ lân cận khiến botox thấm sang cơ không mong muốn, gây mất cân đối.

3. Chất lượng botox kém

Ngoài yếu tố kỹ thuật, chất lượng sản phẩm botox cũng là nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng tiêm botox bị lệch mặt.

• Botox giả hoặc kém chất lượng thường có độ tinh khiết botox thấp và nồng độ hoạt chất không ổn định nên khó kiểm soát mức độ tác động lên cơ mặt sau khi tiêm.
• Botox bảo quản sai nhiệt độ làm protein biến tính, khiến phân tử khuếch tán bất thường thay vì khu trú đúng vùng tiêm.
• Botox đã hết hạn hoặc pha loãng quá lâu mất hiệu lực không đều, một số phân tử vẫn hoạt động và di chuyển sang vùng lân cận.

Botox kém chất lượng hoặc bảo quản sai nhiệt độ có thể làm hoạt chất phân tán không kiểm soát, tăng nguy cơ lệch mặt sau tiêm.

4. Cơ địa không thích ứng

Một số đặc điểm về cấu trúc da, cơ mặt hoặc khả năng đáp ứng của cơ thể có thể làm botox phân bố không đồng đều, từ đó dẫn đến tình trạng lệch mặt.

• Da mỏng hoặc lớp mỡ dưới da mỏng khiến botox thiếu rào cản tự nhiên, dễ khuếch tán sang vùng xung quanh hơn so với người có cấu trúc mô dày hơn.
• Cơ mặt yếu hoặc teo nhỏ sẵn không giữ được botox tại chỗ, thuốc dễ lan sang cơ lân cận còn khỏe hơn.
• Tiền sử phản ứng nhạy cảm với botulinum toxin khiến cơ thể xử lý thuốc không theo cơ chế thông thường, dẫn đến phân bố không đều và khó dự đoán.
• Bất cân xứng cơ mặt bẩm sinh khiến hai bên có lực cơ khác nhau. Nếu bác sĩ không đánh giá kỹ trước khi tiêm, cùng một liều đều cho cả hai bên sẽ làm sự lệch mặt vốn không đáng kể trở nên rõ ràng hơn sau tiêm.

5. Chăm sóc sau tiêm sai cách

Cách chăm sóc sau tiêm trong 24 giờ đầu quyết định rất lớn đến độ ổn định của botox:

• Xoa bóp hoặc chạm tay vào vùng tiêm trong 24 giờ đầu tạo lực cơ học trực tiếp, đẩy botox ra khỏi vị trí ban đầu.
• Nằm sấp hoặc cúi đầu xuống thấp trong 4-6 giờ sau tiêm làm thay đổi hướng trọng lực, khiến botox dịch chuyển sang vùng lân cận.
• Tập thể dục cường độ cao ngay sau tiêm tăng tuần hoàn máu cục bộ, đẩy nhanh quá trình khuếch tán botox ra ngoài vùng mục tiêu.
• Dùng rượu bia hoặc các chất làm giãn mạch sau tiêm làm tăng lưu lượng máu, tạo điều kiện cho botox lan rộng hơn mức cần thiết.
• Tiếp xúc nhiệt độ cao như xông hơi, tắm nước nóng hoặc ra nắng ngay sau tiêm làm giãn mạch và tăng khuếch tán thuốc.

Nằm sấp hoặc cúi đầu thấp ngay sau khi tiêm botox có thể khiến hoạt chất dịch chuyển khỏi vị trí ban đầu và làm tăng nguy cơ lệch mặt.

Cách xử lý sau khi tiêm botox bị lệch mặt

Khi tiêm botox bị lệch mặt, việc xử lý cần được cân nhắc dựa trên mức độ mất cân đối và nguyên nhân cụ thể. Điều này giúp đảm bảo an toàn cho người thực hiện, đồng thời hỗ trợ phục hồi tự nhiên của khuôn mặt.

1. Xử lý tại nhà

Trong những trường hợp tiêm botox bị lệch mặt ở mức độ nhẹ, một số biện pháp chăm sóc tại nhà có thể giúp cơ thể chuyển hóa botox nhanh hơn và hỗ trợ các nhóm cơ dần trở lại trạng thái cân bằng.

• Chườm ấm nhẹ sau khi vùng tiêm đã lành: Rửa mặt bằng nước ấm hoặc dùng khăn ấm áp nhẹ lên da có thể giúp làm dịu cảm giác căng cứng và hỗ trợ tuần hoàn cục bộ. Lưu ý không áp dụng trong 48 giờ đầu sau tiêm.
• Massage mặt nhẹ nhàng vùng cơ bị ảnh hưởng sau khi vùng tiêm đã lành hoàn toàn (thường sau 2 tuần) để kích thích cơ và hỗ trợ hoạt động của các cơ mặt dần trở lại trạng thái cân bằng.
• Tập các động tác cơ mặt theo hướng dẫn vận động trị liệu: Những cử động như cười, nhai hoặc nâng chân mày có thể giúp các nhóm cơ được kích thích hoạt động trở lại, góp phần phục hồi dẫn truyền thần kinh và cải thiện biểu cảm khuôn mặt.
• Bổ sung vitamin nhóm B như B1, B6, B12 có thể hỗ trợ chức năng dẫn truyền thần kinh cơ trong quá trình phục hồi, tuy nhiên hiệu quả còn phụ thuộc vào cơ địa từng người và chưa có bằng chứng lâm sàng đặc hiệu cho trường hợp botox.

Chườm ấm nhẹ sau khi vùng tiêm đã ổn định có thể giúp thư giãn cơ mặt và hỗ trợ tuần hoàn, góp phần cải thiện tình trạng lệch mặt sau tiêm botox.

2. Xử lý có chuyên môn

Trong trường hợp tiêm botox bị lệch mặt rõ rệt hoặc kéo dài, người thực hiện nên đến cơ sở y tế hoặc phòng khám chuyên khoa để được bác sĩ thăm khám và can thiệp phù hợp. Tùy vào mức độ mất cân đối của cơ mặt, bác sĩ có thể áp dụng một số biện pháp điều chỉnh nhằm khôi phục sự hài hòa của khuôn mặt.

• Tiêm dặm hoặc tiêm bù botox vào bên yếu hơn để cân bằng lại lực cơ hai bên, áp dụng khi một bên bị ức chế quá mức so với bên còn lại.
• Tiêm thêm vào vùng cơ đối kháng để điều chỉnh sự mất cân đối, ví dụ khi cơ một bên vẫn co kéo mạnh hơn sau tiêm lần đầu.
• Với trường hợp chứng sụp mi Ptosis, bác sĩ có thể chỉ định thuốc nhỏ mắt Apraclonidine để kích thích cơ nâng mí tạm thời, giúp cải thiện tình trạng trong khi chờ botox tự đào thải.
• Dùng thuốc kháng cholinesterase như pyridostigmine trong một số trường hợp sụp mi hoặc sụp mày nặng, giúp rút ngắn thời gian tan botox và thúc đẩy quá trình phục hồi.

Theo dõi và tái khám sau 2 tuần vì đây là thời điểm botox đạt hiệu quả tối đa, bác sĩ thẩm mỹ – da liễu mới có thể đánh giá chính xác mức độ lệch và quyết định có cần can thiệp thêm hay không.

Bác sĩ có thể tiêm dặm botox để điều chỉnh lực cơ hai bên khuôn mặt, giúp khôi phục sự cân đối khi xuất hiện tình trạng lệch mặt sau tiêm.

Tiêm botox bị lệch mặt có tự hết không?

Tiêm botox bị lệch mặt sẽ tự hết mà không cần can thiệp thêm. Botox không tồn tại vĩnh viễn trong cơ thể, hiệu lực sẽ giảm dần và cơ mặt dần phục hồi về trạng thái ban đầu sau 3-6 tháng tùy mức độ. Trường hợp lệch nhẹ thường cải thiện sớm hơn, trong khoảng 6-8 tuần. Nếu lệch nhiều hơn, thời gian chờ có thể kéo dài đến 4-6 tháng.

Tuy nhiên, nếu bạn bị sụp mí mắt ảnh hưởng đến tầm nhìn, hoặc không thấy cải thiện sau 8 tuần, nên quay lại gặp bác sĩ để được đánh giá và can thiệp kịp thời.

Kinh nghiệm phòng tránh bị lệch mặt sau tiêm botox

Để hạn chế nguy cơ tiêm botox bị lệch mặt, việc chăm sóc và sinh hoạt đúng cách sau khi tiêm đóng vai trò rất quan trọng. Dưới đây là một số lưu ý giúp hỗ trợ quá trình ổn định và giảm nguy cơ biến chứng botox:

• Tránh vận động mạnh trong thời gian đầu: Nên hạn chế tập thể dục hoặc các hoạt động thể lực cường độ cao trong khoảng 1 tuần sau khi tiêm để tránh làm botox lan sang vùng cơ khác.
• Không chạm hoặc xoa bóp vùng tiêm: Hạn chế sờ, nắn hoặc tác động mạnh lên khu vực vừa tiêm nhằm tránh làm thay đổi vị trí của botox.
• Ngủ đúng tư thế: Trong những ngày đầu, nên tránh nằm nghiêng hoặc tì đè trực tiếp lên vùng vừa tiêm để giảm nguy cơ ảnh hưởng đến sự phân bố của hoạt chất.
• Hạn chế trang điểm ngay sau khi tiêm: Nên tránh sử dụng mỹ phẩm hoặc trang điểm trong ít nhất 24 giờ đầu để giảm nguy cơ kích ứng da.
• Vệ sinh da nhẹ nhàng: Có thể rửa mặt bằng nước muối sinh lý hoặc nước sạch, tránh sử dụng nước quá nóng trong ngày đầu sau tiêm.
• Tránh sử dụng rượu bia và chất kích thích: Các chất như rượu, bia hoặc thuốc lá có thể ảnh hưởng đến quá trình phục hồi của cơ thể sau tiêm.
• Bảo vệ da khi ra ngoài: Nên che chắn kỹ và hạn chế để da tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mạnh.
• Điều chỉnh chế độ ăn uống: Tạm thời hạn chế các thực phẩm dễ gây kích ứng hoặc làm chậm quá trình hồi phục như đồ nếp, hải sản, thịt bò.
• Ưu tiên thực phẩm mềm: Trong những ngày đầu, nên lựa chọn thức ăn mềm, dễ nhai và nuốt để giảm áp lực lên các nhóm cơ mặt.

Nếu bạn đang lo lắng về tình trạng tiêm botox bị lệch mặt hoặc cần được tư vấn trước khi thực hiện, Phòng khám Da liễu Thẩm mỹ Doctor Laser có thể hỗ trợ thăm khám trực tiếp cùng bác sĩ chuyên môn để đánh giá nguyên nhân cụ thể. Dựa trên cấu trúc cơ mặt và mức độ mất cân đối, bác sĩ sẽ đưa ra hướng xử lý phù hợp cũng như hướng dẫn theo dõi sau tiêm nhằm đảm bảo kết quả thẩm mỹ an toàn, hài hòa và tự nhiên.

Trên đây là những thông tin về tình trạng tiêm botox bị lệch mặt, bao gồm nguyên nhân, cách xử lý và các lưu ý sau khi tiêm. Việc lựa chọn cơ sở uy tín, bác sĩ có chuyên môn và tuân thủ hướng dẫn chăm sóc sẽ giúp hạn chế rủi ro, đồng thời đảm bảo khuôn mặt duy trì sự cân đối và tự nhiên.

Nguồn tham khảo:

1. Kroumpouzos, G., Kassir, M., Gupta, M., Patil, A., & Goldust, M. (2021). Complications of Botulinum toxin A: An update review. Journal of Cosmetic Dermatology, 20(6), 1585–1590. https://doi.org/10.1111/jocd.14160