Những tác hại của tiêm botox gọn hàm bạn cần biết và cách xử lý

Tiêm botox gọn hàm là thủ thuật thẩm mỹ nội khoa phổ biến, giúp khuôn mặt thon gọn nhanh chóng mà không cần phẫu thuật. Tuy nhiên, bên cạnh hiệu quả thẩm mỹ, tác hại của tiêm botox gọn hàm vẫn là vấn đề khiến nhiều người băn khoăn. Việc nhận diện sớm các rủi ro và hiểu rõ cách xử lý phù hợp sẽ giúp bạn đưa ra quyết định an toàn hơn trước khi thực hiện.

Tiêm Botox gọn hàm có hại không?

Tiêm botox gọn hàm không gây hại nếu được thực hiện đúng cách. Khi tiêm, bác sĩ chỉ đưa một lượng botox vừa đủ vào cơ cắn, nhóm cơ làm hàm to và góc cạnh. Kim tiêm rất nhỏ, thao tác nhanh, nên nhiều người gần như không cảm nhận rõ quá trình tiêm mà chỉ thấy gương mặt thon gọn hơn sau một thời gian ngắn.

Nếu tiêm botox không đúng kỹ thuật, một số tác hại có thể xảy ra như hàm bị chảy xệ, tiêu xương hàm, khô miệng hoặc cảm giác cứng khi nhai. Nặng hơn, người tiêm có thể gặp tình trạng cười không đều, biểu cảm thiếu tự nhiên hoặc khó há miệng.

Vì vậy, tiêm botox gọn hàm có hại không phụ thuộc rất lớn vào nơi thực hiện và tay nghề bác sĩ. Khi được tiêm tại cơ sở uy tín, có bác sĩ giàu kinh nghiệm trực tiếp thăm khám và thực hiện đúng kỹ thuật, phương pháp này vẫn an toàn, nhẹ nhàng và giúp khuôn mặt thon gọn, V-line hơn mà không cần phẫu thuật.

Tác dụng phụ thường gặp sau tiêm botox gọn hàm

Sau tiêm botox gọn hàm, cơ thể có thể xuất hiện một số tác dụng phụ nhẹ và tạm thời trong thời gian đầu. Các biểu hiện dưới đây thường gặp và đa số sẽ giảm dần khi cơ hàm thích nghi với hoạt chất.

1. Tiêm botox hàm bị mỏi hoặc bị ê hàm

Hiện tượng mỏi hoặc ê hàm sau khi tiêm botox gọn hàm là phản ứng phụ bình thường và phổ biến, không gây nguy hiểm nếu diễn ra đúng lộ trình sinh lý của thuốc.

Nguyên nhân:

• Cơ chế hoạt động của thuốc: Botox (Botulinum Toxin) làm thư giãn và làm yếu tạm thời nhóm cơ cắn (masseter muscle). Khi cơ này bị ức chế, các nhóm cơ xung quanh phải làm việc nhiều hơn để bù đắp khi bạn nhai hoặc nói, dẫn đến cảm giác mỏi.
• Phản ứng sau tiêm: Kim tiêm tác động vào mô cơ có thể gây ra cảm giác ê ẩm nhẹ tại vị trí đâm kim trong vài ngày đầu.

Dấu hiệu nhận biết:

• Mỏi hàm khi nhai: Cảm thấy hàm nhanh bị mỏi khi ăn các đồ dai, cứng hoặc khi phải nói chuyện liên tục.
• Ê ẩm tại chỗ: Cảm giác nặng hoặc ê nhẹ ở hai bên góc hàm, đôi khi kèm theo sưng hoặc bầm tím nhẹ tại điểm tiêm.
• Lực nhai giảm: Bạn thấy lực cắn không còn mạnh như trước, đây là dấu hiệu thuốc đang phát huy tác dụng làm nhỏ cơ.

Mỏi hàm khi nhai là cảm giác thường gặp sau tiêm botox gọn hàm do cơ cắn được làm giãn và giảm hoạt động trong giai đoạn đầu.

Thời gian kéo dài:

• Thông thường: Cảm giác mỏi hàm thường xuất hiện sau khoảng 2-3 ngày và kéo dài trong khoảng 7-10 ngày.
• Hồi phục: Sau giai đoạn này, các cơ phụ sẽ thích nghi với việc hỗ trợ cơ cắn, và cảm giác mỏi sẽ biến mất hoàn toàn.

2. Tiêm botox bị nhức hoặc đau răng

Việc bị nhức răng hoặc đau nhức vùng hàm sau khi tiêm botox thường khiến nhiều người lo lắng, nhưng phần lớn các trường hợp đều có nguyên nhân sinh lý bình thường.

Nguyên nhân:

• Sự bù trừ của các nhóm cơ khác: Khi cơ cắn được làm yếu để gọn hàm, các cơ xung quanh như cơ thái dương, cơ chân bướm phải hoạt động nhiều hơn. Sự thay đổi này có thể gây cảm giác ê buốt lan sang vùng hàm và răng.
• Phản ứng viêm nhẹ sau tiêm: Vết tiêm tạo ra những tổn thương rất nhỏ trong cơ, dẫn đến cảm giác đau âm ỉ, ê răng hoặc căng tức vùng hàm trong vài ngày đầu.

Dấu hiệu nhận biết:

• Cảm giác nhức lan tỏa: Đau không tập trung ở một chiếc răng cụ thể mà thường là cảm giác ê nhức cả vùng hàm sau.
• Tăng lên khi nhai: Cảm giác nhức rõ rệt hơn khi ăn các thực phẩm có độ cứng hoặc dai.
• Không có dấu hiệu bệnh lý răng miệng: Răng không bị sâu, không nhạy cảm với nóng/lạnh nhưng vẫn có cảm giác đau nhức âm ỉ.

Cảm giác nhức răng hoặc đau lan vùng hàm sau tiêm botox gọn hàm thường do sự thay đổi hoạt động của các nhóm cơ nhai và sẽ giảm dần sau vài ngày.

Thời gian kéo dài:

Cảm giác bị nhức hoặc đau răng thường xuất hiện sau 1-3 ngày tiêm và sẽ tự thuyên giảm trong vòng 3-7 ngày khi các cơ đã thích nghi với trạng thái mới.

3. Tiêm botox về bị sốt

Bị sốt sau khi tiêm botox là một phản ứng ít gặp hơn so với mỏi hàm hay sưng tấy, nhưng vẫn có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau.

Nguyên nhân:

• Phản ứng giống cảm cúm: Cơ thể xem botox là một chất lạ nên hệ miễn dịch phản ứng nhẹ, gây cảm giác mệt, ớn lạnh hoặc sốt nhẹ trong thời gian ngắn.
• Phản ứng thông thường sau tiêm: Việc đưa hoạt chất vào cơ có thể khiến cơ thể uể oải, đau người và hơi sốt, tương tự như sau khi tiêm vắc-xin.

Dấu hiệu nhận biết:

• Sốt nhẹ kèm mệt mỏi: Thường đi cùng cảm giác đau đầu, đau mỏi cơ toàn thân hoặc buồn nôn.
• Sốt do nhiễm trùng: Sốt cao (trên 38.5°C) đi kèm với vùng tiêm sưng nóng, đỏ rực, đau nhức dữ dội hoặc có mủ.

Sốt nhẹ sau tiêm botox gọn hàm có thể xuất hiện do phản ứng miễn dịch tạm thời của cơ thể và thường tự thuyên giảm trong 24-48 giờ.

Thời gian kéo dài:

• Các triệu chứng giả cúm và sốt nhẹ thường xuất hiện trong vòng vài giờ hoặc vài ngày đầu sau tiêm và tự biến mất sau 24-48 giờ.
• Sốt cao do nhiễm trùng: Có thể xuất hiện từ 24-72 giờ sau tiêm và cần được điều trị bằng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ.

Những biến chứng sau khi tiêm botox gọn hàm cần gặp bác sĩ

Sau tiêm botox gọn hàm, nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường dưới đây, bạn nên đến gặp bác sĩ sớm để kiểm tra và xử lý kịp thời, tránh ảnh hưởng đến thẩm mỹ và chức năng khuôn mặt.

1. Tiêm botox bị đơ mặt, cười lệch

Biến chứng đơ mặt hay cười lệch là những sự cố thẩm mỹ gây lo lắng nhất sau khi tiêm botox.

Nguyên nhân:

• Sai vị trí tiêm: Botox bị lan sang các nhóm cơ lân cận thay vì chỉ tập trung ở cơ cắn. Điều này thường do kỹ thuật tiêm của bác sĩ không chính xác.
• Liều lượng quá mức: Tiêm quá nhiều đơn vị botox khiến cơ hàm bị tê liệt hoàn toàn, làm mất đi sự cử động tự nhiên của khuôn mặt.
• Chăm sóc sai cách: Sau khi tiêm, nếu bạn massage, sờ nắn hoặc vận động mạnh vùng hàm, thuốc có thể bị khuếch tán sang các vùng cơ biểu cảm khác.

Đơ mặt hoặc cười lệch sau tiêm botox gọn hàm có thể xảy ra khi botox lan sang các cơ biểu cảm lân cận và thường cải thiện dần theo thời gian.

Dấu hiệu nhận biết:

• Đơ mặt: Khuôn mặt thiếu biểu cảm, cảm giác cứng đờ khi nói chuyện, không cười được hoặc nụ cười bị gượng.
• Cười lệch: Miệng bị méo sang một bên khi cười, nhân trung không nằm trên đường thẳng, hoặc một bên khóe miệng không thể nhếch lên được.
• Khó khăn khi ăn uống: Có thể bị rơi vãi thức ăn hoặc khó súc miệng do cơ vòng môi bị ảnh hưởng nhẹ.

Thời gian kéo dài:

Các triệu chứng này thường rõ rệt nhất sau 2 tuần. Tình trạng đơ hoặc lệch sẽ cải thiện dần và biến mất sau khoảng 3-4 tháng khi Botox hết dần tác dụng.

2. Bị phình cơ cắn sau tiêm botox

Hiện tượng phình cơ cắn sau khi tiêm botox là một tác dụng phụ khiến vùng hàm nổi cục hoặc phình to ra khi cắn chặt răng, trông khá mất thẩm mỹ nhưng có thể khắc phục được.

Nguyên nhân:

• Tiêm không đều hoặc sai độ sâu: Botox chỉ tác động một phần khối cơ. Khi cắn răng, phần cơ chưa bị ảnh hưởng sẽ co mạnh hơn để bù trừ, làm vùng cơ còn lại bị đẩy lồi ra ngoài.
• Cơ cắn quá dày: Với người có cơ cắn phát triển mạnh, liều botox thông thường có thể chưa đủ, khiến cơ giãn không đồng đều, tạo cảm giác chỗ mềm, chỗ cứng.
• Thuốc phân bố không đều: Botox không lan tỏa đều trong khối cơ cắn, làm cơ chỉ giãn từng vùng, dẫn đến hiện tượng phình hoặc lồi cục bộ khi vận động hàm.

Phình cơ cắn sau tiêm botox có thể xuất hiện khi cắn chặt răng do thuốc phân bố chưa đều trong khối cơ nhai và thường giảm dần theo thời gian.

Dấu hiệu nhận biết:

• Nổi cục khi nhai: Khi thả lỏng thì mặt bình thường, nhưng khi cắn chặt răng hoặc nhai, ở vùng góc hàm nổi lên một khối u tròn, cứng.
• Mất cân đối: Vùng hàm trông góc cạnh hoặc kỳ dị hơn so với trước khi tiêm.
• Cảm giác căng tức: Vùng cơ bị phình có thể cảm thấy căng hơn bình thường do phải hoạt động quá tải.

Thời gian kéo dài:

Tình trạng phình cơ cắn khi nhai thường xuất hiện trong khoảng vài ngày đến 1 tuần sau tiêm. Hiện tượng này đa số tự giảm trong vòng khoảng một tuần, khi botox lan tỏa đều hơn, nên thường chỉ cần theo dõi trước khi can thiệp chỉnh sửa.

3. Hóp má và chảy xệ da mặt

Theo ghi nhận trên 2036 buổi điều trị tiêm thon gọn hàm, tình trạng má hóp chiếm 0,44%, trong khi chảy xệ da được ghi nhận khoảng 0,20%, cho thấy đây là các biến chứng hiếm gặp nhưng ảnh hưởng rõ đến thẩm mỹ khuôn mặt (1).

Nguyên nhân:

• Vị trí tiêm không phù hợp: Botox lan lên vùng cơ phía trên gần gò má, không tập trung đúng vùng góc hàm dưới.
• Cơ địa mặt gầy, ít mỡ: Khi cơ cắn nhỏ lại, vùng má mất điểm nâng đỡ, khiến má trông lõm rõ hơn.
• Mất nâng đỡ đột ngột: Teo cơ cắn nhanh làm da bên trên không kịp co lại, dễ tạo da dư và chảy xệ.
• Da lão hóa: Người trên 35-40 tuổi có da lồi lõm kém đàn hồi do giảm collagen và elastin nên nguy cơ chảy xệ cao hơn.

Hóp má và chảy xệ da mặt là những biến chứng hiếm gặp sau tiêm botox gọn hàm, thường liên quan đến cơ địa mặt gầy hoặc sự mất nâng đỡ mô khi cơ cắn teo nhanh.

Dấu hiệu nhận biết:

• Hóp má: Vùng dưới xương gò má bị lõm sâu, lộ rõ xương gò má cao, khuôn mặt trông hốc hác và thiếu sức sống.
• Chảy xệ: Xuất hiện nếp nhăn ở khóe miệng (rãnh rồng) sâu hơn, vùng da dọc đường viền hàm bị chùng nhão, có thể xuất hiện nọng cằm.

Thời gian kéo dài:

Tình trạng hóp má: Thường xuất hiện sau 1 tháng và kéo dài 3-6 tháng. Khi botox hết tác dụng, cơ cắn phát triển trở lại thì vùng má sẽ đầy đặn hơn.

Tình trạng chảy xệ: Có thể kéo dài lâu hơn nếu da không có độ đàn hồi tốt. Trong nhiều trường hợp, da không tự co lại hoàn toàn ngay cả khi cơ đã hồi phục.

4. Tiêu xương hàm

Tiêu xương hàm là biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng, dưới đây là những thông tin cần lưu ý để nhận biết và phòng tránh tình trạng này.

Nguyên nhân:

• Giảm lực nhai kéo dài: Khi cơ cắn bị làm yếu trong thời gian dài, xương hàm không còn nhận đủ lực nhai để duy trì độ chắc khỏe, từ đó dễ xảy ra tiêu xương.
• Tiêm quá liều hoặc quá thường xuyên: Việc tiêm botox liều cao hoặc lặp lại quá dày trong nhiều năm có thể khiến cơ cắn teo quá mức, gián tiếp ảnh hưởng đến cấu trúc xương hàm.

Dấu hiệu nhận biết:

• Gương mặt thay đổi bất thường: Góc hàm quá nhỏ, thiếu độ đầy tự nhiên hoặc trông mất cân đối so với khuôn mặt.
• Lực nhai yếu kéo dài: Cảm giác nhai yếu rõ rệt và không cải thiện dù botox đã hết thời gian tác dụng.
• Chỉ phát hiện qua hình ảnh: Cần chụp X-quang hoặc CT để xác định khi thấy mật độ xương vùng góc hàm giảm.

Thời gian kéo dài:

Tình trạng này thường chỉ xuất hiện sau nhiều năm tiêm botox lặp lại liên tục, đặc biệt khi không có khoảng nghỉ phù hợp giữa các lần tiêm.

5. Ngộ độc Botulinum (hiếm gặp)

Ngộ độc Botulism sau khi tiêm thẩm mỹ là biến chứng cực kỳ hiếm gặp nhưng nguy hiểm đến tính mạng, xảy ra khi độc tố lan ra ngoài vùng tiêm và gây ảnh hưởng đến toàn thân.

Nguyên nhân:

• Sử dụng botox kém chất lượng: Thuốc không được tinh khiết hoặc chứa nồng độ độc tố quá cao, không kiểm soát được.
• Tiêm quá liều lượng: Tiêm lượng đơn vị botox vượt quá mức chịu đựng của cơ thể trong một lần thực hiện.
• Sai kỹ thuật: Tiêm trực tiếp vào mạch máu hoặc tiêm quá nông khiến độc tố khuếch tán vào hệ thống tuần hoàn toàn thân thay vì chỉ tác động tại cơ đích.

Dấu hiệu nhận biết:

• Giai đoạn sớm: Nhìn mờ, nhìn đôi, sụp mí mắt, khô miệng.
• Giai đoạn tiến triển: Nói khó hoặc nói ngọng, nuốt khó, yếu cơ cổ khiến khó ngẩng đầu.
• Giai đoạn nặng: Yếu tay chân, khó thở do liệt cơ hô hấp; nếu không cấp cứu kịp thời có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Thời gian kéo dài:

Thông thường các triệu chứng ngộ độc Botulinum xuất hiện từ 6 giờ đến vài ngày sau khi tiêm. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể khởi phát muộn sau vài tuần.

Cách xử lý khi gặp tác dụng phụ hoặc biến chứng sau tiêm botox gọn hàm

Khi gặp các dấu hiệu bất thường sau khi tiêm botox, việc xử lý đúng cách và kịp thời là yếu tố quyết định để bảo vệ sức khỏe và thẩm mỹ.

Đối với các tác dụng phụ nhẹ 

• Sưng nề, bầm tím: Chườm lạnh trong 24-48 giờ đầu (mỗi lần 10-15 phút, cách nhau vài tiếng). Tránh chườm nóng vì nhiệt độ cao có thể làm botox lan sang vùng khác.
• Mỏi hàm, ê ẩm: Ăn đồ ăn mềm (cháo, súp), hạn chế nhai đồ dai cứng như thịt bò, mực khô hay kẹo cao su. Cảm giác này thường tự hết sau 1 tuần.
• Sốt nhẹ, nhức đầu: Nghỉ ngơi, uống đủ nước. Có thể dùng thuốc giảm đau hạ sốt chứa Paracetamol theo hướng dẫn của dược sĩ.

Chườm lạnh nhẹ nhàng vùng hàm trong 24-48 giờ đầu sau tiêm botox giúp giảm sưng nề và hạn chế bầm tím.

Đối với biến chứng nghiêm trọng 

• Liên hệ bác sĩ đã tiêm: Quay lại cơ sở thực hiện để bác sĩ trực tiếp kiểm tra và đánh giá mức độ ảnh hưởng.
• Điều chỉnh khi cần thiết: Trường hợp phình cơ cắn hoặc lệch nhẹ, bác sĩ có thể tiêm bổ sung một lượng botox rất nhỏ để giúp cơ giãn đều và cân đối hơn.
• Theo dõi và chờ hồi phục: Botox sẽ giảm tác dụng dần trong khoảng 3-6 tháng. Trong thời gian này, bạn có thể tập các động tác cơ mặt nhẹ theo hướng dẫn để hỗ trợ quá trình hồi phục.

Làm thế nào để giảm thiểu tác hại khi tiêm botox gọn hàm?

Tác hại của tiêm botox gọn hàm phụ thuộc rất lớn vào nơi thực hiện và cách tiêm. Để hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng, người thực hiện cần lưu ý một số điểm quan trọng sau:

• Tuân thủ chăm sóc sau tiêm: Thực hiện đúng hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý dùng thuốc hay áp dụng các biện pháp khác. Khi có dấu hiệu bất thường, cần liên hệ bác sĩ ngay.
• Ưu tiên bác sĩ có chuyên môn: Bác sĩ cần nắm vững giải phẫu vùng hàm mặt, kỹ thuật tiêm chính xác và có kinh nghiệm xử lý các tình huống phát sinh.
• Chọn cơ sở uy tín: Nơi thực hiện cần được cấp phép, có trang thiết bị phù hợp và quy trình vô trùng rõ ràng.
• Kiểm tra nguồn gốc botox: Đảm bảo sản phẩm có xuất xứ rõ ràng, được bảo quản và sử dụng đúng tiêu chuẩn.
• Hiểu đúng về phương pháp: Không lạm dụng tiêm botox gọn hàm quá thường xuyên vì có thể làm giảm đáp ứng của cơ thể với thuốc, gây hiện tượng nhờn thuốc hoặc kháng thuốc và giảm hiệu quả thẩm mỹ lâu dài.

Câu hỏi thường gặp

1. Tiêm botox gọn hàm có ảnh hưởng quá trình ăn uống không?

Tiêm botox gọn hàm thường không ảnh hưởng đến khả năng ăn uống, bạn hoàn toàn có thể ăn uống bình thường ngay sau khi thực hiện. Tuy nhiên, trong 1-2 tuần đầu, cơ hàm có thể bị mỏi hoặc yếu nhẹ, do đó nên hạn chế nhai đồ cứng, dai để đảm bảo hiệu quả thẩm mỹ tốt nhất.

2. Biến chứng của tiêm botox gọn hàm có để lại di chứng không?

Hầu hết biến chứng sau tiêm botox gọn hàm không để lại di chứng và sẽ tự cải thiện khi botox hết tác dụng. Di chứng dài hạn chỉ có nguy cơ xảy ra nếu tiêm sai kỹ thuật hoặc lạm dụng trong thời gian dài, vì vậy cần thực hiện tại cơ sở uy tín và tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ.

Nếu bạn đang cân nhắc tiêm botox gọn hàm hoặc gặp băn khoăn sau khi thực hiện, việc thăm khám tại các đơn vị uy tín như Phòng khám Thẩm mỹ Da liễu Doctor Laser là bước quan trọng nhất. Đội ngũ bác sĩ tại đây sẽ đánh giá đúng tình trạng cơ hàm, xây dựng phác đồ phù hợp, thực hiện an toàn và theo dõi sát sau tiêm nhằm hạn chế rủi ro và đảm bảo hiệu quả thẩm mỹ ổn định lâu dài.

Tóm lại, tác hại của tiêm botox gọn hàm phần lớn có thể kiểm soát và phòng tránh nếu được thực hiện đúng chỉ định, đúng kỹ thuật và không lạm dụng lâu dài. Việc hiểu rõ rủi ro, theo dõi phản ứng sau tiêm và lựa chọn bác sĩ, cơ sở phù hợp là yếu tố then chốt giúp đảm bảo an toàn, duy trì thẩm mỹ khuôn mặt và tránh những biến chứng không mong muốn.

Tài liệu tham khảo:

1. Peng, H. P., & Peng, J. (2017). Complications of botulinum toxin injection for masseter hypertrophy: Incidence rate from 2036 treatments and summary of causes and preventions. Journal of Cosmetic Dermatology, 17(1), 33–38. https://doi.org/10.1111/jocd.12473