So sánh giãn mao mạch khác giãn tĩnh mạch ở đâu?

Giãn mao mạch khác giãn tĩnh mạch ở điểm nào là thắc mắc thường gặp khi những đường mạch bắt đầu hiện rõ trên mặt hoặc chân. Nhiều người lo lắng đây là dấu hiệu tuần hoàn kém nhưng chưa biết khi nào cần điều trị. Bài viết dưới đây giúp bạn phân biệt hai tình trạng, hiểu biến chứng và lựa chọn hướng thăm khám phù hợp.

Giãn mao mạch có giống giãn tĩnh mạch không?

Giãn mao mạch không giống giãn tĩnh mạch, dù cả hai đều khiến mạch máu dễ nhìn thấy dưới da. Khác biệt chính nằm ở loại mạch bị ảnh hưởng, kích thước và cơ chế hình thành. Hai tình trạng có thể cùng xuất hiện ở chân nhưng không nên xử lý bằng một phương pháp cho mọi trường hợp.

Giãn mao mạch là sự giãn rộng của các mạch máu nhỏ trong da, có thể gồm mao mạch, tiểu tĩnh mạch hoặc tiểu động mạch. Các đường mạch thường mảnh như sợi tóc, phân nhánh hoặc tập trung thành cụm. Trong khi đó, giãn tĩnh mạch thường tạo những đường mạch lớn, ngoằn ngoèo và nổi rõ dưới da.

Về giải phẫu, mạch nhỏ nhìn thấy trên da thường nằm ở trung bì nông, sát bề mặt da nhưng phía dưới biểu bì. Biểu bì không chứa mạch máu, nên không thể hiểu giãn mao mạch là mạch nằm trong lớp này. Giãn tĩnh mạch chân thường liên quan đến hệ tĩnh mạch nông dưới da, không đồng nghĩa với giãn tĩnh mạch sâu.

Bảng so sánh giãn mao mạch khác giãn tĩnh mạch ở chỗ nào?

Giãn mao mạch và giãn tĩnh mạch khác nhau chủ yếu về kích thước, độ nổi trên da và ảnh hưởng đến tuần hoàn. Bảng so sánh giãn mao mạch và giãn tĩnh mạch dưới đây trình bày cả điểm giống lẫn khác để bạn dễ đối chiếu (1).

Giãn mao mạch thường mảnh và phẳng, còn giãn tĩnh mạch có kích thước lớn hơn, ngoằn ngoèo và nổi rõ dưới da.

Đánh giá mức độ nguy hiểm của giãn mao mạch và giãn tĩnh mạch

Giãn mao mạch đơn thuần thường ít gây biến chứng nghiêm trọng, còn giãn tĩnh mạch có thể ảnh hưởng đến da và tuần hoàn chân. Mức độ nguy hiểm cần được đánh giá qua triệu chứng đi kèm, thay đổi trên da và bệnh nền.

1. Biến chứng của giãn mao mạch

Giãn mao mạch thông thường ít gây biến chứng, nhưng có một số vấn đề cần lưu ý:

• Chảy máu tại tổn thương: Một số mạch giãn có thể chảy máu, nhất là khi bị tổn thương hoặc thuộc bệnh lý mạch máu đặc biệt.
• Bỏ sót suy tĩnh mạch đi kèm: Mạch nhỏ ở chân đôi khi xuất hiện cùng suy tĩnh mạch. Loét hoặc nhiễm trùng da khi đó liên quan bệnh nền, không phải riêng các đường mạch nhỏ.
• Bỏ sót bệnh lý khác: Giãn mạch lan rộng hoặc xuất hiện cùng triệu chứng toàn thân có thể cần kiểm tra thêm.

Không nên suy rằng giãn mao mạch trên mặt sẽ tự tiến triển thành huyết khối hoặc tắc tĩnh mạch. Các nguy cơ này không phải diễn biến thông thường của mạch nhỏ giãn đơn thuần (2).

Nếu mạch giãn đi kèm chảy máu mũi tái diễn hoặc nhiều người trong gia đình có biểu hiện tương tự, bạn nên thông báo cho bác sĩ. Đây là dấu hiệu cần đánh giá riêng, thay vì chỉ tìm cách làm mờ mạch trên da.

2. Biến chứng của giãn tĩnh mạch

Giãn tĩnh mạch có thể gây những biến chứng sau:

• Viêm da và đổi màu da: Da quanh cổ chân có thể ngứa, bong vảy hoặc chuyển màu nâu do ứ máu kéo dài.
• Loét tĩnh mạch: Vết loét thường xuất hiện ở vùng thấp của chân và khó lành nếu vấn đề tuần hoàn chưa được xử lý.
• Chảy máu: Tĩnh mạch giãn gần bề mặt có thể chảy máu khi bị tổn thương, đôi khi lượng máu mất đáng kể.
• Huyết khối tĩnh mạch nông: Đường tĩnh mạch trở nên cứng, đỏ và đau do hình thành cục máu đông.
• Huyết khối tĩnh mạch sâu: Người có giãn tĩnh mạch có nguy cơ cao hơn, nhưng không phải ai mắc bệnh cũng gặp biến chứng này.

Huyết khối ở tĩnh mạch sâu có thể di chuyển đến phổi, gây thuyên tắc phổi. Đây là tình trạng cần cấp cứu. Tuy nhiên, không nên xem mọi đường tĩnh mạch nổi dưới da là dấu hiệu sắp xảy ra biến chứng nguy hiểm.

Giãn tĩnh mạch có thể gây đổi màu da, viêm da và loét ở vùng cổ chân.

Những phương pháp trị giãn mao mạch và giãn tĩnh mạch hiện nay

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào vị trí, kích thước mạch và tình trạng suy tĩnh mạch đi kèm. Các lựa chọn hiện nay gồm:

• Laser mạch máu: Thường được sử dụng để làm mờ mạch giãn ở mặt. Các lựa chọn gồm laser nhuộm màu xung, KTP và Nd:YAG xung dài. Laser MagicVeins cũng được sử dụng tại Doctor Laser. Năng lượng laser tạo nhiệt để tác động có kiểm soát vào mạch cần điều trị. Việc lựa chọn thiết bị và số buổi phụ thuộc đặc điểm mạch, nền da và mức độ tổn thương do tia UV.
• Ánh sáng xung cường độ cao IPL: Có thể được lựa chọn cho vùng đỏ da lan tỏa kèm nhiều mạch nhỏ. IPL sử dụng dải ánh sáng, khác với laser. Sau điều trị, da có thể đỏ, sưng hoặc bầm tạm thời và cần được chăm sóc theo hướng dẫn.
• Chích xơ: Thường áp dụng cho mạch dạng mạng nhện và một số tĩnh mạch giãn nhỏ ở chân. Bác sĩ tiêm dung dịch vào lòng mạch để làm thành mạch dính lại, sau đó đường mạch mờ dần. Mạch nhỏ thường cải thiện trong khoảng 3–6 tuần, nhưng có thể cần nhiều buổi. Rủi ro gồm bầm, thay đổi sắc tố, dị ứng, tổn thương da và huyết khối.
• PRP hỗ trợ phục hồi nền da: Sử dụng huyết tương giàu tiểu cầu lấy từ máu của khách hàng, được bác sĩ tiêm tại phòng khám. PRP có thể được cân nhắc phối hợp ở một số trường hợp cần phục hồi nền da. Phương pháp này không làm đóng trực tiếp mạch giãn nên không thay thế laser hoặc chích xơ.
• Laser nội tĩnh mạch hoặc sóng cao tần: Được sử dụng cho những tĩnh mạch phù hợp có trào ngược. Bác sĩ đưa dụng cụ vào lòng mạch dưới hướng dẫn siêu âm, sau đó dùng nhiệt để đóng tĩnh mạch bị suy. Laser nội tĩnh mạch khác với laser chiếu từ bên ngoài da để xử lý mạch nhỏ.
• Chích xơ bọt hoặc phẫu thuật: Có thể được lựa chọn khi can thiệp bằng nhiệt không phù hợp. Chích xơ bọt giúp đóng mạch được chỉ định, còn phẫu thuật có thể loại bỏ tĩnh mạch giãn. Lựa chọn phụ thuộc cấu trúc mạch, mức trào ngược và sức khỏe tổng thể. 
• Chăm sóc hỗ trợ và kiểm soát nguyên nhân: Đi bộ, vận động cổ chân, hạn chế đứng lâu và kê cao chân khi nghỉ giúp giảm khó chịu do ứ máu. Vớ áp lực cần được chọn theo hướng dẫn. Với mạch giãn ở mặt, nên chống nắng, dưỡng ẩm và kiểm soát bệnh da hoặc tình trạng mỏng da đi kèm. Chăm sóc da và che chắn khi tiếp xúc ánh nắng không thay thế thủ thuật xử lý mạch giãn cố định.

Bác sĩ sử dụng laser MagicVeins để điều trị các mạch giãn trên da mặt.

Khi nào nên điều trị giãn mao mạch và giãn tĩnh mạch

Bạn nên thăm khám khi mạch giãn gây khó chịu, ảnh hưởng thẩm mỹ hoặc xuất hiện cùng dấu hiệu bất thường. Không cần chờ đến khi có biến chứng mới tìm hiểu hướng xử lý.

Khi mạch giãn chủ yếu ảnh hưởng thẩm mỹ

Nếu mạch nhỏ ổn định và không gây triệu chứng, bạn có thể trao đổi với bác sĩ về nhu cầu cải thiện. Khám trước điều trị giúp xác định loại tổn thương và tránh nhầm với u mạch hoặc những vấn đề khác trên da.

Ở mặt, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp và dùng dụng cụ soi da khi cần đánh giá hình thái mạch. Việc soi giúp xem mạch trên da, nhưng không đánh giá được chức năng van tĩnh mạch chân. Vì vậy, soi da không thay thế siêu âm Doppler.

Khi có triệu chứng hoặc thay đổi trên da

Bạn nên khám sớm nếu có:

• Đau hoặc nặng chân kéo dài: Đặc biệt khi khó chịu tăng sau thời gian đứng lâu.
• Phù chân hoặc cổ chân: Có thể kèm cảm giác căng tức.
• Da đổi màu hoặc viêm: Vùng da trở nên nâu, ngứa hay bong vảy.
• Vết thương khó lành: Nhất là quanh cổ chân.
• Mạch cứng, đỏ hoặc đau: Cần kiểm tra huyết khối và những nguyên nhân khác.

Khi nghi suy tĩnh mạch, siêu âm Doppler giúp đánh giá hướng dòng máu, vị trí trào ngược và tình trạng mạch. Nếu vấn đề nằm ở tĩnh mạch lớn, chỉ làm mờ những đường mạch nhỏ bên ngoài có thể chưa giải quyết được triệu chứng.

Khi cần được xử trí khẩn cấp

Nếu một chân đột ngột sưng, đau hoặc nóng đỏ, bạn nên đến cơ sở y tế để kiểm tra sớm. Nếu kèm khó thở, đau ngực hoặc ngất, cần cấp cứu. Tĩnh mạch đang chảy máu cũng cần được xử trí y tế, đặc biệt khi máu chảy nhiều hoặc không cầm.

Bạn có thể liên hệ Phòng khám Da liễu Thẩm mỹ Doctor Laser để bác sĩ đánh giá mạch giãn trên da và tư vấn hướng xử lý. Khi nghi ngờ bệnh tĩnh mạch, cần thăm khám chuyên khoa và làm xét nghiệm phù hợp trước khi can thiệp.

Hy vọng bài viết giúp bạn hiểu giãn mao mạch khác giãn tĩnh mạch ở đâu, từ dấu hiệu nhận biết đến biến chứng và phương pháp điều trị. Nếu tình trạng kéo dài hoặc kèm đau, sưng hay chảy máu, bạn nên liên hệ cơ sở da liễu uy tín để được thăm khám và hướng dẫn xử lý phù hợp.

Nguồn tham khảo:

1. Clinic, C. (2023, August 14). What’s the difference between varicose veins and spider veins? Cleveland Clinic. https://health.clevelandclinic.org/varicose-veins-vs-spider-veins
2. DermNet. (2023, July 10). Telangiectasia. DermNet®. https://dermnetnz.org/topics/telangiectasia