Chị Đ. tìm đến Phòng khám Da liễu Thẩm mỹ Doctor Laser khi vùng da quanh miệng ngày càng sẫm màu, rõ nhất ở phần da phía trên môi và hai bên mép. Các mảng nâu khiến màu da khu vực này khác biệt so với phần còn lại của khuôn mặt, tạo cảm giác vùng môi kém tươi và khó che phủ hoàn toàn bằng mỹ phẩm. Do không có đầy đủ thông tin về thời điểm khởi phát, bác sĩ tập trung đánh giá biểu hiện hiện tại để xác định hướng xử lý phù hợp.
Qua hình ảnh trước điều trị, sắc tố của chị Đ. không phân bố đồng đều trên toàn khuôn mặt mà tập trung chủ yếu quanh miệng. Vùng da phía trên môi xuất hiện mảng nâu tương đối rõ, lan nhẹ về hai bên mép và tạo thành đường sắc tố đậm hơn so với nền da xung quanh. Một số đốm thâm nhỏ cũng xuất hiện rải rác ở vùng cằm, trong đó có tổn thương liên quan đến mụn.
Tình trạng này khiến khu vực quanh môi trông tối màu ngay cả khi các vùng da khác tương đối sáng. Khi quan sát gần, màu sắc của mảng sắc tố không hoàn toàn đồng nhất mà có chỗ đậm, chỗ nhạt và ranh giới không rõ ràng. Đây là đặc điểm cần được đánh giá cẩn thận vì sắc tố quanh miệng có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau như ánh nắng, kích ứng mỹ phẩm, phản ứng sau viêm, thói quen chà xát hoặc thay đổi hoạt động của tế bào tạo sắc tố.
Đối với các mảng sẫm màu ở vị trí dễ nhìn thấy, nhiều người thường ưu tiên dùng kem che khuyết điểm, sản phẩm làm sáng hoặc tự tẩy da chết tại nhà. Tuy nhiên, những biện pháp này chủ yếu tác động trên bề mặt và khó kiểm soát nếu chưa xác định được đặc điểm của sắc tố. Việc sử dụng sản phẩm có hoạt tính mạnh còn có thể gây đỏ rát, làm suy yếu hàng rào bảo vệ da và khiến vùng quanh miệng sẫm màu hơn sau kích ứng.
Trước điều trị, vùng da quanh miệng của chị Đ. xuất hiện mảng sắc tố nâu, rõ nhất ở môi trên và hai bên mép.
Trong quá trình thăm khám, ThS.BS Nguyễn Kinh Lương quan sát phạm vi phân bố, màu sắc và mức độ tương phản của mảng sắc tố, đồng thời kiểm tra tình trạng da quanh môi, vùng cằm và các tổn thương viêm đi kèm.
Mục tiêu điều trị không chỉ là làm mờ vùng da sẫm màu mà còn phải hạn chế gây kích ứng trên khu vực quanh miệng. Đây là vùng da thường xuyên vận động khi nói, ăn uống và biểu cảm, đồng thời có thể nhạy cảm hơn trước mỹ phẩm hoặc các thủ thuật tác động mạnh.
Laser Pico được lựa chọn vì thiết bị phát các xung năng lượng trong thời gian rất ngắn. Năng lượng laser tác động chọn lọc vào sắc tố, giúp chia nhỏ các cụm melanin để cơ thể đào thải dần theo thời gian. Bác sĩ có thể điều chỉnh thông số dựa trên màu sắc, mật độ sắc tố và khả năng đáp ứng của nền da trong từng lần thực hiện.
Trong trường hợp của chị Đ., các phương pháp chỉ làm sạch hoặc tẩy tế bào chết trên bề mặt không được ưu tiên đơn độc vì khó tác động đến toàn bộ mảng sắc tố. Những thủ thuật gây bong tróc mạnh cũng cần được cân nhắc thận trọng do có thể làm tăng nguy cơ kích ứng và tăng sắc tố sau viêm, đặc biệt ở vùng da quanh miệng.
Laser Pico không phù hợp để thực hiện ngay khi da đang viêm nhiễm, có vết thương hở, herpes hoạt động hoặc kích ứng mạnh. Người đang dùng thuốc làm tăng nhạy cảm ánh sáng, có bệnh nền chưa ổn định hoặc vừa thực hiện thủ thuật khác trên cùng vùng da cần thông báo đầy đủ để bác sĩ đánh giá. Trong một số trường hợp, điều trị có thể phải trì hoãn cho đến khi hàng rào bảo vệ da phục hồi.
Sau quá trình điều trị, mảng sắc tố phía trên môi của chị Đ. giảm độ đậm và không còn tạo đường màu nâu nổi bật như trước. Khu vực hai bên mép cũng trở nên đồng đều hơn với vùng da lân cận. Trên hình ảnh sau điều trị, tổng thể phần da quanh miệng sáng hơn, độ tương phản của sắc tố giảm và bề mặt da trông ổn định hơn.
Sau điều trị Laser Pico, mảng sắc tố quanh miệng giảm độ đậm, giúp vùng da trông sáng và đồng đều hơn.
Các đốm thâm rải rác ở vùng cằm cũng có sự cải thiện, tuy nhiên những tổn thương liên quan đến mụn vẫn cần được theo dõi và kiểm soát riêng để hạn chế hình thành thêm vết thâm mới. Sau mỗi lần laser, chị Đ. được hướng dẫn dưỡng phục hồi, tránh chà xát, không tự bóc vùng da khô và bảo vệ da kỹ trước ánh nắng.
Hiệu quả điều trị sắc tố không giống nhau ở mọi người. Mức độ cải thiện phụ thuộc vào nguyên nhân, độ sâu của sắc tố, loại da, thông số laser và khả năng tuân thủ chăm sóc sau điều trị. Một số trường hợp cần thực hiện nhiều lần hoặc kết hợp thuốc bôi theo chỉ định. Laser giúp làm mờ sắc tố nhưng không loại bỏ hoàn toàn nguy cơ tái phát nếu da tiếp tục chịu tác động của ánh nắng, kích ứng hoặc viêm kéo dài.
Trường hợp của chị Đ. cho thấy việc thăm khám trước khi điều trị giúp bác sĩ nhận diện đúng vị trí, đặc điểm tổn thương và lựa chọn mức tác động phù hợp. Tại Doctor Laser, các trường hợp sắc tố quanh miệng được bác sĩ đánh giá trực tiếp và xây dựng phác đồ riêng theo tình trạng da. Người gặp biểu hiện tương tự nên thăm khám sớm, tránh tự sử dụng sản phẩm tẩy hoặc làm sáng mạnh khi chưa xác định rõ nguyên nhân.
