Trị sẹo rỗ bằng retinol có hiệu quả không? Những thông tin cần biết

Trị sẹo rỗ bằng retinol là giải pháp được nhiều người lựa chọn khi muốn cải thiện làn da sau mụn theo hướng nhẹ nhàng, ít xâm lấn và có thể áp dụng tại nhà. Tuy nhiên, để retinol phát huy hiệu quả đúng mức và an toàn, cần hiểu rõ vai trò thực tế của hoạt chất này cũng như cách sử dụng phù hợp với từng tình trạng da.

Trị sẹo rỗ bằng retinol có hiệu quả không?

Về mặt da liễu, retinol không thể làm đầy hoàn toàn sẹo rỗ, đặc biệt là các dạng sẹo lõm lâu năm, sẹo đáy nhọn hoặc sẹo có xơ dính sâu. Nguyên nhân là vì sẹo rỗ hình thành khi collagen và elastin ở lớp trung bì bị phá hủy, kéo theo tình trạng mất mô và co rút chân sẹo xuống sâu bên dưới. Trong khi đó, retinol chỉ tác động chủ yếu lên quá trình tái tạo bề mặt da và điều hòa hoạt động tế bào, nên không đủ khả năng can thiệp trực tiếp vào cấu trúc xơ sẹo hay phục hồi phần mô đã bị thiếu hụt

Vì vậy, retinol không được xem là phương pháp điều trị sẹo rỗ chuyên sâu, mà phù hợp hơn trong vai trò cải thiện bề mặt da, giúp sẹo nông mờ dần, da mịn và đều màu hơn theo thời gian.

Cơ chế tác động của retinol đối với sẹo rỗ

Retinol thuộc nhóm Retinoids, các dẫn xuất của vitamin A, có khả năng tác động mạnh mẽ lên chu trình tái tạo da. Khi thoa lên da, retinol sẽ được chuyển hóa thành retinoic acid mang lại nhiều lợi ích trong cải thiện sẹo rỗ như sau:

• Điều hòa quá trình sừng hóa: giúp lớp tế bào chết bong ra đều và kiểm soát tốt hơn sự dày sừng bất thường. Điều này giúp bề mặt da trở nên mịn hơn, hạn chế tình trạng da sần sùi quanh vùng sẹo.
• Kích thích tăng sinh nguyên bào sợi: thúc đẩy quá trình sản sinh collagen và elastin mới. Lượng collagen mới hình thành giúp cải thiện phần nào cấu trúc da, làm sẹo rỗ nông dần theo thời gian nếu sẹo chưa bị xơ hóa nặng.
• Tăng tốc độ tái tạo tế bào: giúp da khỏe hơn, dày hơn và cải thiện độ đàn hồi tổng thể. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng quá trình tăng sinh này diễn ra chậm và cần thời gian dài, thường từ vài tháng đến hàng năm mới có thể ghi nhận sự cải thiện rõ ràng.

Retinol hỗ trợ bong lớp tế bào chết một cách có kiểm soát, giúp bề mặt da quanh sẹo rỗ trở nên mịn và đồng đều hơn theo thời gian.

Những trường hợp nào nên dùng retinol hỗ trợ khi trị sẹo rỗ?

Việc lựa chọn đúng đối tượng sử dụng không chỉ giúp tối ưu khả năng cải thiện bề mặt sẹo, mà còn hạn chế nguy cơ kích ứng và tổn thương hàng rào bảo vệ da. Bạn nên cân nhắc sử dụng retinol trị sẹo rỗ trong những trường hợp sau:

• Sẹo rỗ mức độ nhẹ đến trung bình, chủ yếu là sẹo nông, chưa có biểu hiện xơ hóa rõ
• Sẹo mới hình thành sau mụn viêm, thời gian tồn tại chưa lâu, cấu trúc mô da còn khả năng đáp ứng với quá trình tái tạo
• Da khỏe, ít nhạy cảm, hàng rào bảo vệ da tương đối ổn định, có khả năng thích nghi tốt với retinoids
• Mong muốn cải thiện bề mặt da từ từ, ưu tiên lựa chọn cách chữa sẹo rỗ tại nhà bằng các giải pháp chăm sóc và phục hồi không xâm lấn, có thể kiên trì sử dụng trong thời gian dài.

Ngược lại, retinol không phải là lựa chọn tối ưu đối với các tình trạng:

• Sẹo rỗ lâu năm, đáy sẹo sâu, cấu trúc sẹo đã ổn định và xơ hóa
• Sẹo có chân xơ dính rõ, kéo lõm mô da xuống sâu ở lớp trung bì
• Da đang viêm hoặc mụn viêm nặng, hàng rào bảo vệ da suy yếu, dễ kích ứng với retinol

Trong những trường hợp này, retinol chỉ nên được xem là liệu pháp hỗ trợ, sử dụng sau hoặc song song với các phương pháp điều trị chuyên sâu hoặc các phác đồ tái cấu trúc mô sẹo. Việc kết hợp đúng thời điểm và đúng chỉ định sẽ giúp nâng cao hiệu quả tổng thể và hạn chế rủi ro cho làn da.

Sẹo rỗ lâu năm thường đã ổn định cấu trúc và xơ hóa, nên retinol chỉ mang tính hỗ trợ, khó cải thiện rõ nếu dùng đơn lẻ.

Hướng dẫn sử dụng retinol hiệu quả để cải thiện bề mặt sẹo

Để retinol mang lại hiệu quả trong cải thiện bề mặt sẹo rỗ, người dùng cần áp dụng quy trình sử dụng khoa học và phù hợp với khả năng đáp ứng của da. Quy trình sử dụng retinol thường bao gồm các bước sau.

Bước 1: Làm sạch da

Làm sạch da bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ, không chứa chất tẩy rửa mạnh để loại bỏ bụi bẩn và bã nhờn trên da mà vẫn giữ được lớp hàng rào bảo vệ tự nhiên. Làn da được làm sạch đúng cách sẽ giúp retinol thẩm thấu ổn định hơn và hạn chế nguy cơ kích ứng trong quá trình sử dụng.

Bước 2: Đợi da khô hoàn toàn (quan trọng)

Sau khi rửa mặt, nên chờ khoảng 15–20 phút để da khô hẳn rồi mới thoa retinol. Việc thoa retinol khi da còn ẩm có thể làm tăng độ thẩm thấu quá mức, dễ gây châm chích và đỏ rát, đặc biệt với làn da nhạy cảm.

Bước 3: Thoa retinol với liều lượng đủ

Chỉ sử dụng một lượng retinol bằng hạt đậu cho toàn mặt, thoa mỏng và đều. Khi mới bắt đầu, nên ưu tiên nồng độ thấp và tăng dần tần suất hoặc nồng độ khi da đã thích nghi.

Liều lượng retinol vừa đủ giúp kiểm soát kích ứng và duy trì hiệu quả tái tạo da lâu dài.

Bước 4: Dưỡng ẩm

Sau khi retinol thẩm thấu, cần sử dụng kem dưỡng ẩm phục hồi để giảm tình trạng khô da, bong tróc và hỗ trợ quá trình tái tạo da diễn ra ổn định hơn.

Bước 5: Dùng chống nắng (nếu đi ra ngoài)

Ban ngày bắt buộc sử dụng kem chống nắng phổ rộng. Retinol khiến da nhạy cảm hơn với tia UV, nếu không chống nắng đầy đủ có thể làm da sạm hơn và làm giảm hiệu quả cải thiện sẹo.

Những lưu ý khi sử dụng retinol trong quá trình điều trị sẹo rỗ

Trong quá trình sử dụng retinol để hỗ trợ cải thiện sẹo rỗ, người dùng cần đặc biệt chú ý đến cách dùng và phản ứng của làn da để hạn chế kích ứng và tổn thương không mong muốn.

• Lựa chọn retinol với nồng độ phù hợp, nên bắt đầu từ nồng độ thấp (khoảng 0,25%) và tăng dần lên tối đa 1% khi da đã thích nghi tốt, tránh tăng nồng độ quá nhanh gây kích ứng (1).
• Chỉ sử dụng retinol vào buổi tối, vì retinol làm tăng độ nhạy cảm của da với ánh nắng mặt trời.
• Không thoa retinol khi da còn ẩm hoặc còn nước, do điều này làm tăng mức độ thẩm thấu, dễ gây châm chích và kích ứng kéo dài.
• Luôn sử dụng kem chống nắng phổ rộng vào ban ngày, kết hợp che chắn kỹ khi ra ngoài để bảo vệ da và hạn chế nguy cơ sạm da, tăng sắc tố.
• Bổ sung kem dưỡng ẩm và các sản phẩm phục hồi da, giúp giảm khô rát, bong tróc và hỗ trợ quá trình tái tạo da diễn ra ổn định.
• Không kết hợp retinol cùng lúc với các hoạt chất tẩy da chết mạnh như AHA hoặc BHA nồng độ cao, tránh làm da quá tải và tổn thương hàng rào bảo vệ da.
• Tránh để retinol tiếp xúc với vùng da nhạy cảm như vùng mắt, môi hoặc những vị trí có vết thương hở.
• Theo dõi phản ứng của da trong suốt quá trình sử dụng, nếu xuất hiện tình trạng đỏ rát kéo dài, bong tróc nặng hoặc kích ứng bất thường, cần ngưng sử dụng và thăm khám bác sĩ da liễu để được đánh giá.
• Không sử dụng retinol cho phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú, do nguy cơ ảnh hưởng không mong muốn đến sức khỏe.

Trong thời gian dùng retinol, việc bảo vệ da khỏi tia UV là yếu tố then chốt giúp ngăn sạm da và duy trì hiệu quả cải thiện bề mặt sẹo.

Các phương pháp có thể kết hợp với retinol trị sẹo rỗ lâu năm

Trong điều trị sẹo rỗ lâu năm, retinol thường được sử dụng như liệu pháp hỗ trợ kết hợp cùng các phương pháp can thiệp chuyên sâu để tối ưu hiệu quả cải thiện cấu trúc da.

• Laser tái tạo da: Sử dụng các tia laser phân đoạn tác động có kiểm soát lên da, tạo ra vi tổn thương nhằm kích thích tăng sinh collagen và tái cấu trúc mô sẹo từ bên trong. Retinol thường được dùng để chuẩn bị da trước điều trị hoặc duy trì quá trình tái tạo da sau khi da đã hồi phục.
• Vi kim và vi kim sóng cao tần: Sử dụng đầu kim siêu nhỏ tạo các vi tổn thương trên da, từ đó kích thích cơ chế tự lành và sản sinh collagen mới. Với vi kim sóng cao tần, năng lượng nhiệt được truyền xuống các lớp da sâu hơn, giúp cải thiện tốt hơn các sẹo rỗ trung bình đến sâu. Retinol được sử dụng trong giai đoạn duy trì nhằm hỗ trợ tái tạo da và cải thiện độ đàn hồi.
• Bóc tách đáy sẹo (subcision): Là thủ thuật cơ học dùng kim chuyên dụng để cắt đứt các sợi xơ đang kéo lõm đáy sẹo xuống dưới. Phương pháp này đặc biệt phù hợp với sẹo rỗ lăn hoặc sẹo sâu có chân xơ rõ. Retinol được kết hợp giúp cải thiện chất lượng da và bề mặt sẹo sau điều trị.
• Tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP): PRP được chiết tách từ máu tự thân, chứa nhiều yếu tố tăng trưởng giúp thúc đẩy quá trình lành thương và tái tạo mô da. Retinol hỗ trợ duy trì độ mịn và cấu trúc da sau các liệu trình điều trị.
• TCA CROSS: Sử dụng dung dịch acid nồng độ cao chấm trực tiếp vào từng sẹo rỗ nhọn hoặc sẹo nhỏ, nhằm kích thích tái tạo collagen cục bộ tại vị trí sẹo. Retinol có thể được sử dụng giữa các lần điều trị để hỗ trợ quá trình phục hồi da.
• Peel da y khoa: Dùng các dung dịch acid với nồng độ được kiểm soát để loại bỏ lớp tế bào sừng già, giúp làm đều bề mặt da và cải thiện sắc tố. Peel da thường đóng vai trò hỗ trợ, phù hợp với sẹo rỗ nông hoặc kết hợp trong phác đồ tổng thể. Retinol giúp duy trì kết quả sau khi da đã hồi phục hoàn toàn.
• Tiêm chất làm đầy da: Sử dụng chất làm đầy sinh học để nâng đáy sẹo rỗ sâu từ bên dưới, giúp cải thiện hình thái sẹo ngay sau điều trị. Phương pháp này thường được chỉ định chọn lọc và có tính tạm thời. Retinol hỗ trợ cải thiện chất lượng da vùng xung quanh sẹo, giúp bề mặt da trông mịn và đồng đều hơn.

Laser tái tạo da kết hợp retinol giúp tăng hiệu quả cải thiện cấu trúc sẹo và duy trì bề mặt da ổn định hơn theo thời gian.

Lưu ý: Việc kết hợp retinol với các phương pháp trên cần được thực hiện đúng thời điểm và theo chỉ định của bác sĩ da liễu, nhằm đảm bảo an toàn và tối ưu hiệu quả điều trị.

Câu hỏi thường gặp

1. Đang bị mụn có nên dùng retinol trị sẹo không?

Khi da đang có mụn viêm nhiều hoặc mụn còn hoạt động, retinol chưa phải là lựa chọn phù hợp với mục tiêu cải thiện sẹo rỗ. Ở giai đoạn này, ưu tiên hàng đầu là kiểm soát tình trạng viêm và giúp da ổn định trở lại. Retinol có thể được cân nhắc sử dụng ở nồng độ thấp nhằm hỗ trợ điều trị mụn và điều hòa quá trình sừng hóa, nhưng cần theo dõi phản ứng da chặt chẽ và chỉ áp dụng khi mụn đã giảm viêm rõ rệt. Khi làn da ổn định hơn, retinol mới thực sự phát huy vai trò hỗ trợ cải thiện bề mặt sẹo rỗ một cách an toàn và hiệu quả.

2. Dùng retinol bao lâu có hiệu quả khi điều trị sẹo rỗ?

Retinol không mang lại hiệu quả tức thì trong điều trị sẹo rỗ. Thông thường, cần tối thiểu 3–6 tháng sử dụng đều đặn mới có thể nhận thấy sự cải thiện về bề mặt da và độ mịn. Với sẹo rỗ lâu năm, retinol chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ và duy trì, vì vậy hiệu quả sẽ rõ hơn khi được kết hợp với các phương pháp điều trị chuyên sâu theo chỉ định của bác sĩ da liễu (2).

Mỗi tình trạng sẹo rỗ cần một phác đồ điều trị riêng, không phải trường hợp nào cũng phù hợp với retinol đơn thuần. Tại phòng khám da liễu thẩm mỹ Doctor Laser, bác sĩ chuyên khoa sẽ trực tiếp đánh giá mức độ sẹo, tư vấn phương pháp điều trị phù hợp và theo dõi tiến trình cải thiện da để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho từng khách hàng.

Trị sẹo rỗ bằng retinol phù hợp với sẹo nhẹ, sẹo mới hoặc đóng vai trò hỗ trợ trong các phác đồ điều trị sẹo rỗ lâu năm. Retinol giúp cải thiện bề mặt da và hỗ trợ tăng sinh collagen, nhưng không thể thay thế các phương pháp điều trị chuyên sâu. Việc sử dụng đúng cách và đúng thời điểm là yếu tố quyết định hiệu quả lâu dài.

Nguồn tham khảo:

1. Milosheska, D., & Roškar, R. (2022). Use of retinoids in topical antiaging treatments: A focused review of clinical evidence for conventional and nanoformulations. Advances in Therapy, 39(12), 5351–5375. https://doi.org/10.1007/s12325-022-02319-7
2. Issa, N., Alexis, A., Baldwin, H., Hamzavi, I., Hebert, A., Kwong, P., Lain, E., Moore, A., Noor, O., Schlesinger, T., Weiss, J., Woolery-Lloyd, H., York, J., Holcomb, K. Z., Kircik, L., & Chavda, R. (2025). Recommendations to improve outcomes in acne and acne sequelae: a focus on trifarotene and other retinoids. Dermatology and Therapy, 15(3), 563–577. https://doi.org/10.1007/s13555-025-01344-y