Hyaluronic acid đã trở thành hoạt chất quen thuộc trong chăm sóc da hiện đại, từ mỹ phẩm dưỡng ẩm đến các giải pháp thẩm mỹ chuyên sâu. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu đúng Hyaluronic acid là chất gì và cách sử dụng như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhìn rõ vai trò của hoạt chất đối với làn da và cách sử dụng hiệu quả trong chăm sóc da.
Hyaluronic acid là gì?
Hyaluronic acid (HA) là một hợp chất tự nhiên tồn tại trong cơ thể dưới dạng gel, có vai trò giữ nước và bôi trơn cho các mô như da, khớp và mắt, từ đó giúp duy trì độ ẩm cần thiết. Bên cạnh đó, HA còn hỗ trợ nuôi dưỡng sợi collagen, cải thiện độ đàn hồi của da và góp phần làm chậm quá trình lão hóa, bao gồm sự hình thành nếp nhăn và tình trạng da chảy xệ.
Tác dụng của acid Hyaluronic
Hyaluronic Acid giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì độ ẩm, độ đàn hồi của da, đồng thời hỗ trợ bôi trơn khớp và bảo vệ bề mặt nhãn cầu. Những công dụng chính của hoạt chất này bao gồm:
1. Dưỡng ẩm và bảo vệ da
Acid Hyaluronic là hoạt chất nổi bật với khả năng giữ nước vượt trội. Trong cơ thể, khoảng 50% lượng HA tập trung ở da, giúp dưỡng ẩm tự nhiên. Mỗi phân tử HA có thể liên kết nước làm trọng lượng của nó tăng lên gấp 500-1000 lần, từ đó hạn chế tình trạng mất nước qua da.
Khi thoa lên bề mặt da, HA hoạt động như một chất hút ẩm sinh học, kéo nước từ các lớp da bên dưới lên tầng thượng bì. Nhờ cơ chế này, làn da nhanh chóng trở nên ẩm mượt, mềm mại và căng hơn, kể cả với làn da dầu nhưng thiếu nước. Đồng thời, độ ẩm ổn định giúp tăng cường hàng rào bảo vệ da, giảm khô ráp và bong tróc.
Theo các nghiên cứu lâm sàng, sau 8 tuần sử dụng Hyaluronic acid, độ ẩm của da có thể tăng tới 96% (1). Việc duy trì độ ẩm đầy đủ không chỉ giúp da trông mịn màng, săn chắc mà còn góp phần làm chậm các dấu hiệu lão hóa sớm.
Hyaluronic acid giúp giữ nước, duy trì độ ẩm và tăng cường hàng rào bảo vệ da.
2. Chống lão hóa, làm đầy
Hyaluronic acid giúp làm đầy các rãnh nhăn và nếp gấp trên da nhờ khả năng giữ nước mạnh. Khi da được cung cấp đủ HA, bề mặt da trở nên căng mịn, đầy đặn hơn, từ đó làm giảm rõ rệt sự xuất hiện của các dấu hiệu lão hóa.
Hiệu quả này đã được ghi nhận qua các nghiên cứu lâm sàng. Trên 60 người có nếp nhăn chân chim, nhóm sử dụng acid hyaluronic 120 mg/ngày trong 3 tháng cho thấy làn da mịn màng, căng bóng hơn so với nhóm không sử dụng HA.
Bên cạnh việc làm đầy nếp nhăn, HA còn hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa, giúp da đều màu hơn và hạn chế hình thành đốm nâu. Việc sử dụng đều đặn góp phần duy trì làn da ẩm mượt, khỏe mạnh và tươi trẻ theo thời gian.
3. Làm dịu da và các triệu chứng khác
Acid Hyaluronic có khả năng làm dịu và giảm viêm da hiệu quả, thường được bác sĩ da liễu khuyến nghị sử dụng trong các tình trạng da mạn tính như chàm và rosacea. Khi bôi trực tiếp, HA giúp giảm cảm giác căng rát, đỏ và khó chịu trên da.
Bên cạnh đó, HA đóng vai trò quan trọng trong quá trình chữa lành vết thương. Nồng độ HA tại vùng tổn thương tăng lên giúp thúc đẩy tái tạo mô, làm vết thương thu nhỏ nhanh hơn và giảm đau so với khi không sử dụng HA.
4. Phục hồi và tái tạo da
Hyaluronic acid tham gia vào quá trình phục hồi và tái tạo da khi da bị tổn thương do mụn, viêm hoặc tác động từ môi trường. Hoạt chất này hỗ trợ kích hoạt các cơ chế sửa chữa tự nhiên, giúp da phục hồi nhanh và ổn định hơn.
Thông qua việc hỗ trợ tổng hợp collagen và elastin, HA cải thiện độ bền vững của mô da, thúc đẩy tái tạo tế bào mới và làm bề mặt da mịn màng, đều màu hơn. Đồng thời, HA duy trì độ ẩm ổn định cho lớp sừng, giúp củng cố hàng rào bảo vệ da, hạn chế mất nước, giảm kích ứng và tăng sức đề kháng tự nhiên cho làn da.
Hyaluronic acid hỗ trợ phục hồi tổn thương và tái tạo cấu trúc da.
5. Giảm khô mắt
Hyaluronic acid là chất giữ ẩm tự nhiên có mặt trong mắt, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì độ ẩm bề mặt nhãn cầu. Nhờ đặc tính này, HA được ứng dụng rộng rãi trong điều trị khô mắt, với các dung dịch nhỏ mắt chứa 0,2-0,4% Hyaluronic acid giúp giảm cảm giác khô rát và cải thiện tình trạng mắt.
Bên cạnh đó, Hyaluronic acid còn được sử dụng trong phẫu thuật nhãn khoa nhằm giảm viêm và hỗ trợ quá trình lành thương, góp phần bảo vệ và phục hồi sức khỏe mắt sau can thiệp.
6. Bôi trơn, giảm đau khớp
Hyaluronic acid hiện diện tự nhiên trong dịch khớp, nơi nó đóng vai trò bôi trơn và hấp thụ lực, giúp các đầu xương vận động trơn tru và hạn chế ma sát. Việc bổ sung HA đặc biệt có lợi cho những trường hợp viêm xương khớp do thoái hóa, khi lượng dịch khớp suy giảm theo thời gian.
Trong một số tình huống, Hyaluronic acid còn được tiêm trực tiếp vào khớp nhằm hỗ trợ giảm đau và cải thiện vận động. Tuy nhiên, hiệu quả của phương pháp này thường không quá cao và có thể đi kèm nguy cơ tác dụng không mong muốn, nên cần được cân nhắc và chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa.
Hyaluronic acid được sử dụng trong tiêm nội khớp theo chỉ định y khoa.
Các dạng bào chế của Hyaluronic acid
Hyaluronic Acid được bào chế đa dạng để phù hợp với nhiều đường sử dụng và mục đích khác nhau trong y học và chăm sóc da. Các dạng phổ biến hiện nay bao gồm:
- Dạng bôi ngoài da:
- Serum, tinh chất: Kết cấu lỏng, thường kết hợp HA trọng lượng phân tử lớn và nhỏ cùng các chiết xuất hỗ trợ làm dịu và phục hồi da nhằm cấp ẩm đa tầng.
- Kem dưỡng, gel: Giúp duy trì độ ẩm và khóa ẩm trên bề mặt da.
- Mặt nạ, miếng dán: Cung cấp độ ẩm và dưỡng chất tập trung trong thời gian ngắn.
- Dạng đường uống: Viên nang, viên nén, dung dịch uống giúp hỗ trợ duy trì độ ẩm cho da và mô liên kết.
- Dạng tiêm:
- Tiêm khớp (intra-articular): Hỗ trợ giảm đau và cải thiện vận động trong viêm khớp thoái hóa.
- Chất làm đầy da (dermal fillers): Dạng gel tiêm dưới da nhằm tăng thể tích mô và làm đầy nếp nhăn.
- Dạng dùng cho mắt và đường hô hấp:
- Thuốc nhỏ mắt: Giúp làm ẩm bề mặt nhãn cầu, hỗ trợ điều trị khô mắt.
- Xịt mũi, dung dịch khí dung: Hỗ trợ điều trị các vấn đề đường hô hấp và tăng khả năng hấp thu hoạt chất.
Hyaluronic acid có an toàn không?
Acid Hyaluronic được đánh giá là an toàn khi sử dụng. Các phản ứng hoặc tác dụng phụ liên quan đến axit hyaluronic rất hiếm gặp, và hoạt chất này được xem là an toàn cho cả phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú (2). Riêng dạng tiêm cần được thực hiện bởi chuyên gia y tế để hạn chế nguy cơ sưng viêm hoặc biến chứng.
Việc chỉ định sử dụng phụ thuộc vào dạng bào chế và mục đích điều trị cụ thể.
- Dạng tiêm: Thường được áp dụng trong các trường hợp cần hỗ trợ giảm đau khớp hoặc sử dụng trong thẩm mỹ nhằm làm đầy nếp nhăn và cải thiện các khiếm khuyết mô mềm.
- Dạng nhỏ mắt: Được sử dụng cho người gặp tình trạng khô mắt, viêm kết mạc, hoặc dùng trước và sau phẫu thuật mắt để hỗ trợ bảo vệ và phục hồi bề mặt nhãn cầu.
Thuốc nhỏ mắt chứa hyaluronic acid giúp làm ẩm và bảo vệ bề mặt nhãn cầu.
Các trường hợp chống chỉ định sử dụng acid hyaluronic cần được lưu ý bao gồm:
- Người có tiền sử dị ứng nặng hoặc sốc phản vệ liên quan đến HA
- Trường hợp nhạy cảm hoặc không dung nạp với HA hay bất kỳ thành phần nào trong chế phẩm.
- Có nhiễm trùng hoặc viêm cấp tính tại vùng da hoặc khớp dự kiến tiêm (không thực hiện tiêm trong trường hợp này).
- Người mắc rối loạn đông máu hoặc đang sử dụng thuốc chống đông.
- Quá mẫn với Lidocaine đối với các sản phẩm filler có chứa thành phần này.
- Người mắc bệnh tự miễn (như lupus ban đỏ) hoặc có hệ miễn dịch suy giảm.
- Đái tháo đường chưa kiểm soát tốt đường huyết.
Trong các trường hợp trên, việc sử dụng acid hyaluronic cần được đánh giá kỹ lưỡng và chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn.
Cách sử dụng Hyaluronic acid để chăm sóc làn da
Để Hyaluronic acid phát huy hiệu quả tối ưu trên da, cách sử dụng đóng vai trò quyết định. Trong quy trình chăm sóc da hằng ngày, HA thường được dùng sau bước làm sạch và trước các mỹ phẩm khóa ẩm. Nguyên tắc sử dụng hiệu quả bao gồm:
- Bước 1: Làm sạch da
- Làm sạch da bằng sữa rửa mặt phù hợp giúp loại bỏ dầu thừa và bụi bẩn, tạo điều kiện để da hấp thu dưỡng chất hiệu quả hơn.
- Bước 2: Cân bằng da với toner
- Toner giúp ổn định pH và làm mềm bề mặt da, hỗ trợ các hoạt chất phía sau hoạt động tối ưu.
- Bước 3: Thoa Hyaluronic acid khi da còn ẩm
- Sử dụng sản phẩm chứa HA ngay sau toner để hút nước tốt hơn và duy trì độ ẩm cho da.
- Bước 4: Khóa ẩm bằng kem dưỡng
- Thoa kem dưỡng phù hợp nhằm hạn chế mất nước qua da, giữ da mềm mịn và ổn định độ ẩm.
- Bước 5: Bảo vệ da bằng kem chống nắng
- Ban ngày cần dùng kem chống nắng phổ rộng để hạn chế tác hại của tia UV và làm chậm quá trình lão hóa da.
Trong các thủ thuật thẩm mỹ có can thiệp bằng kim tiêm như tiêm làm đầy hoặc tạo hình khuôn mặt, Hyaluronic acid cần được tiêm bởi bác sĩ có chuyên môn. Việc này giúp đảm bảo tiêm đúng lớp giải phẫu, hạn chế biến chứng và mang lại kết quả tự nhiên, hài hòa.
Quy trình sử dụng Hyaluronic acid giúp tăng hiệu quả cấp ẩm và bảo vệ da.
Một số tác dụng phụ có thể xảy ra khi dùng Hyaluronic acid
Các tác dụng phụ khi sử dụng Hyaluronic acid có thể xuất hiện cả ở dạng bôi ngoài da lẫn dạng tiêm, tùy thuộc vào cơ địa và phương thức sử dụng. Việc nhận diện sớm các rủi ro này giúp giảm thiểu biến chứng và hỗ trợ xử trí kịp thời.
1. Tác dụng phụ thường gặp
Các phản ứng này thường nhẹ, thoáng qua và có xu hướng tự cải thiện khi ngừng sản phẩm hoặc điều chỉnh cách sử dụng. Trên lâm sàng, những biểu hiện hay gặp bao gồm:
- Cảm giác châm chích, căng hoặc đỏ nhẹ tại vùng da vừa thoa hoặc tiêm.
- Da nổi mụn li ti hoặc bí da ở người có cơ địa dầu mụn, đặc biệt khi kết hợp lớp khóa ẩm quá dày.
- Da khô căng ngược lại khi môi trường thiếu ẩm hoặc không khóa ẩm đầy đủ sau khi dùng HA.
Những phản ứng này thường không nguy hiểm và hiếm khi để lại hậu quả lâu dài.
2. Tác dụng phụ nguy hiểm (khi dùng sai cách hoặc lạm dụng)
Các tác dụng phụ nghiêm trọng ít gặp hơn nhưng có thể xảy ra, chủ yếu liên quan đến dạng tiêm Hyaluronic acid hoặc việc sử dụng sản phẩm không đảm bảo chất lượng. Những tình huống cần đặc biệt lưu ý bao gồm:
- Sưng đau kéo dài, viêm hoặc nhiễm trùng tại vị trí tiêm do kỹ thuật không vô khuẩn.
- Vón cục, lệch filler hoặc mất cân đối khuôn mặt khi tiêm sai lớp mô.
- Tắc mạch do tiêm nhầm vào mạch máu, gây thiếu máu nuôi mô, đây là biến chứng hiếm nhưng nguy hiểm.
- Kích ứng nặng hoặc phản ứng viêm kéo dài khi lạm dụng HA nồng độ cao trên da đang tổn thương.
Trong các trường hợp này, người dùng cần được thăm khám và xử lý y khoa kịp thời để hạn chế biến chứng.
Nếu bạn đang quan tâm đến làm đẹp bằng Hyaluronic acid, hãy liên hệ Doctor Laser để được bác sĩ da liễu trực tiếp thăm khám, tư vấn phương án tiêm filler HA phù hợp và an toàn, mang lại kết quả tự nhiên, hài hòa với gương mặt.
- Địa chỉ: 33Bis Phan Đình Phùng, P. Phú Nhuận, TP.HCM
- Hotline: 0346 888 794
- Fanpage: https://www.facebook.com/phongkhamthammydoctorlaser/
- Website: doctorlaser.org
Qua các nội dung trên, có thể thấy Hyaluronic acid giữ vai trò then chốt trong việc duy trì độ ẩm, cải thiện cấu trúc da và hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa. Khi được sử dụng đúng cách, hoạt chất này giúp làn da mềm mại, căng mịn và ổn định hơn theo thời gian, góp phần bảo vệ sức khỏe làn da một cách bền vững.
Nguồn tham khảo:
- Professional, C. C. M. (2025, November 21). Hyaluronic acid. Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/articles/22915-hyaluronic-acid
- Jegasothy, S. M., Zabolotniaia, V., & Bielfeldt, S. (2014, March 1). Efficacy of a new topical nano-hyaluronic acid in humans. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3970829/
