Chấm TCA trị sẹo rỗ: Ưu điểm, quy trình và thời gian hồi phục

TCA trị sẹo rỗ là phương pháp được nhiều người quan tâm trong điều trị các dạng sẹo sau mụn, đặc biệt là sẹo sâu và đáy nhọn. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những thông tin cơ bản và cần thiết, giúp bạn có thêm cơ sở tham khảo trước khi quyết định điều trị.

Chấm TCA trị sẹo rỗ là phương pháp gì?

Chấm TCA (TCA Cross) là kỹ thuật sử dụng Trichloroacetic acid nồng độ cao (thường từ 50–100%) chấm trực tiếp vào đáy sẹo rỗ, sẹo lõm do mụn nhằm kích thích phản ứng viêm có kiểm soát, từ đó thúc đẩy quá trình tái tạo mô và tăng sinh collagen tại vị trí sẹo.

Khác với peel da hóa học toàn mặt, phương pháp TCA trị sẹo rỗ chỉ tác động trực tiếp từng đáy sẹo riêng lẻ. Khi TCA tiếp xúc với mô sẹo, vùng da sẽ xuất hiện hiện tượng trắng bề mặt cho thấy protein đã bị đông vón và quá trình tái cấu trúc da bắt đầu.

Có nên thực hiện phương pháp TCA trị sẹo rỗ không?

TCA trị sẹo rỗ được đánh giá là lựa chọn phù hợp trong các trường hợp sẹo rỗ đã ổn định, kích thước nhỏ đến trung bình (khoảng 1–3 mm). Với những sẹo chưa ổn định hoặc có kích thước lớn hơn, việc điều trị bằng TCA đơn thuần thường không mang lại hiệu quả tối ưu và cần cân nhắc phương pháp khác.

Trên thực tế, không phải mọi loại sẹo rỗ đều đáp ứng tốt với TCA. Hiệu quả điều trị phụ thuộc nhiều vào hình thái và đặc điểm của từng sẹo. Vì vậy, chấm TCA trị sẹo rỗ chỉ nên thực hiện khi được thăm khám và chỉ định phù hợp, đồng thời cần đặt trong quá trình điều trị sẹo rỗ tổng thể để đảm bảo hiệu quả an toàn và lâu dài.

Ưu và nhược điểm phương pháp TCA trị sẹo rỗ

Hiểu rõ ưu và nhược điểm của phương pháp này giúp bạn đánh giá mức độ phù hợp và đưa ra quyết định điều trị an toàn, hiệu quả hơn.

1. Ưu điểm

Phương pháp chấm sẹo rỗ bằng Trichloroacetic acid có nhiều ưu điểm nổi bật khi được chỉ định đúng bao gồm:

• Thời gian phục hồi tương đối nhanh nếu chăm sóc đúng cách
• Nồng độ TCA đa dạng, dễ điều chỉnh phù hợp từng loại da và dạng sẹo
• Chi phí thấp hơn so với các phương pháp công nghệ cao như laser
• Đặc biệt hiệu quả với sẹo rỗ đáy nhọn, nhóm sẹo khó điều trị
• Tác động khu trú, hạn chế ảnh hưởng vùng da lành

TCA tác động khu trú vào từng đáy sẹo rỗ đáy nhọn, giúp kích thích tái tạo mô da và tăng sinh collagen mà hạn chế ảnh hưởng vùng da lành xung quanh

2. Nhược điểm

Bên cạnh những lợi ích, chấm TCA trị sẹo rỗ vẫn tồn tại một số hạn chế sau:

• Có thể gây kích ứng tại chỗ như đỏ da, rát hoặc bong tróc trong những ngày đầu sau điều trị.
• Nguy cơ nhiễm trùng nếu chăm sóc không đúng cách hoặc vệ sinh da không đảm bảo.
• Tổn thương mô ngoài ý muốn khi TCA tiếp xúc hoặc đọng lại ở các vùng nhạy cảm như môi, lỗ mũi, niêm mạc, mắt… có thể gây loét và để lại sẹo.
• Rối loạn sắc tố da: bao gồm tăng sắc tố sau viêm (thường gặp) hoặc hiếm hơn là giảm sắc tố kéo dài.
• Nguy cơ tạo sẹo lớn hơn nếu các vết sẹo liền kề bị chấm TCA quá rộng hoặc acid lan sang vùng xung quanh.

Ai phù hợp điều trị sẹo rỗ bằng TCA?

Không phải mọi trường hợp sẹo rỗ đều phù hợp với phương pháp TCA, vì vậy cần xác định đúng đối tượng chỉ định và chống chỉ định để đảm bảo hiệu quả và an toàn khi điều trị.

1. Chỉ định

Phương pháp này thường được cân nhắc trong các trường hợp:

• Sẹo rỗ sâu, hẹp, mô xơ hóa
• Sẹo mụn lâu năm, khó đáp ứng với peel hoặc lăn kim
• Cần điều trị khu trú từng sẹo riêng lẻ
• Kết hợp cùng các phương pháp khác để tăng hiệu quả tổng thể

2. Chống chỉ định

Điều trị sẹo rỗ bằng TCA không được khuyến cáo trong các trường hợp sau:

• Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú
• Người có tiền sử dị ứng với Trichloroacetic acid
• Cơ địa sẹo lồi, sẹo phì đại
• Đang hoặc mới sử dụng isotretinoin đường uống trong vòng 6 tháng gần đây
• Da đang viêm, nhiễm trùng, mụn viêm hoạt động nhiều
• Không thể tuân thủ chăm sóc và chống nắng sau điều trị

Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú không được khuyến cáo chấm TCA trị sẹo rỗ nhằm đảm bảo an toàn cho sức khỏe mẹ và thai nhi

Quy trình chấm TCA trị sẹo rỗ chuẩn y khoa

1. Thăm khám

Trước khi tiến hành chấm TCA, người điều trị cần được thăm khám và đánh giá kỹ lưỡng nhằm đảm bảo chỉ định phù hợp và hạn chế rủi ro.

• Đánh giá loại sẹo rỗ, độ sâu và mật độ phân bố trên da
• Phân tích nền da, khả năng phục hồi và tiền sử thâm, sẹo
• Tư vấn nồng độ TCA phù hợp với từng tình trạng sẹo
• Lập phác đồ điều trị cá nhân hóa, bao gồm số buổi và khoảng cách giữa các lần chấm

2. Thực hiện

Quá trình chấm TCA được tiến hành trong điều kiện vô khuẩn, đòi hỏi độ chính xác cao để acid chỉ tác động đúng vào đáy sẹo.

• Làm sạch và sát khuẩn vùng da điều trị (1)
• Sử dụng tăm gỗ hoặc kim chuyên dụng chấm TCA chính xác vào từng đáy sẹo
• Theo dõi phản ứng frosting, dấu hiệu cho thấy TCA đã tác động đúng vị trí
• Trung hòa acid (nếu cần) và thực hiện các bước làm dịu, bảo vệ da sau thủ thuật

3. Theo dõi

Sau khi chấm TCA, việc theo dõi và chăm sóc đúng cách đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi và tái tạo da.

• Vùng da điều trị bắt đầu đóng mài sau 1–2 ngày
• Mài bong tự nhiên trong khoảng 5–7 ngày, không nên tự ý bóc
• Tái khám sau 3–4 tuần để đánh giá đáp ứng và lên kế hoạch cho buổi điều trị tiếp theo

Rủi ro và biến chứng có thể xảy ra khi trị sẹo rỗ bằng TCA

Mặc dù TCA trị sẹo rỗ là phương pháp có hiệu quả trong nhiều trường hợp, đây vẫn là kỹ thuật xâm lấn có kiểm soát. Nếu chỉ định không phù hợp hoặc thao tác sai kỹ thuật, một số rủi ro có thể gặp gồm:

• Bỏng hóa chất tại chỗ do TCA lan ra ngoài đáy sẹo, gây tổn thương da lành xung quanh
• Tăng sắc tố sau viêm kéo dài, đặc biệt ở người có nền da sẫm màu hoặc không chống nắng đầy đủ
• Sẹo xấu hoặc sẹo sâu hơn, xảy ra khi chấm TCA quá sâu hoặc nồng độ không phù hợp
• Liên kết các sẹo rỗ liền kề, làm hình thành sẹo lớn hơn nếu vùng chấm quá rộng
• Nhiễm trùng thứ phát, thường liên quan đến việc tự ý bóc mài hoặc vệ sinh da không đảm bảo
• Tổn thương mô nhạy cảm (môi, cánh mũi, niêm mạc) nếu TCA tiếp xúc ngoài vùng kiểm soát

Phần lớn các biến chứng trên liên quan đến việc tự chấm TCA tại nhà hoặc thực hiện tại cơ sở không đủ chuyên môn. Do đó, phương pháp chấm TCA trị sẹo rỗ cần được thăm khám, chỉ định và theo dõi bởi bác sĩ da liễu để đảm bảo an toàn và hiệu quả lâu dài.

Tăng sắc tố sau viêm có thể xảy ra nếu chấm TCA không đúng chỉ định hoặc chăm sóc da không phù hợp.

Các phương pháp điều trị có thể kết hợp với chấm TCA để tăng hiệu quả

Để cải thiện sẹo toàn diện, TCA thường được kết hợp với các phương pháp sau:

• Bóc tách đáy sẹo (subcision): Giải phóng các dải xơ co kéo dưới đáy sẹo, giúp nâng đáy sẹo và tăng hiệu quả của TCA.
• Laser fractional: Kích thích tăng sinh collagen và tái tạo bề mặt da, hỗ trợ làm đều da sau khi TCA tác động khu trú vào sẹo.
• RF vi điểm: Tạo nhiệt sâu trong trung bì, thúc đẩy tái tạo collagen và elastin, giúp cải thiện độ lõm và độ săn chắc của da khi kết hợp cùng TCA.
• PRP hoặc mesotherapy: Bổ sung dưỡng chất và yếu tố tăng trưởng, hỗ trợ phục hồi mô và rút ngắn thời gian hồi phục sau điều trị.

Cách chăm sóc sau khi TCA trị sẹo rỗ

Chăm sóc da đúng cách sau khi điều trị sẹo rỗ bằng chấm TCA giúp da phục hồi tốt hơn và hạn chế nguy cơ thâm sẹo. Người điều trị cần lưu ý:

• Không chạm tay, không cạy hay bóc mài tại vùng da vừa chấm TCA
• Có thể rửa mặt nhẹ nhàng bằng nước sạch, nước muối sinh lý hoặc các loại sữa rửa mặt dịu nhẹ có độ pH khoảng 5 – 5,5
• Dưỡng ẩm phục hồi da theo hướng dẫn của bác sĩ
• Tránh nắng tuyệt đối, sử dụng kem chống nắng phổ rộng SPF từ 30 trở lên khi ra ngoài
• Không đi spa, xông hơi, tẩy tế bào chết hoặc peel da trong 3 ngày đầu
• Hạn chế trang điểm trong 3 ngày đầu
• Tránh sử dụng các hoạt chất mạnh như retinoid, AHA, BHA cho đến khi da ổn định
• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, tăng cường rau xanh và thực phẩm giàu vitamin
• Hạn chế rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích
• Tái khám đúng hẹn để bác sĩ đánh giá hiệu quả và điều chỉnh liệu trình nếu cần

Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, giàu rau xanh và vitamin giúp hỗ trợ quá trình phục hồi da và tái tạo mô sau khi chấm TCA trị sẹo rỗ.

Thời gian phục hồi sau khi TCA trị sẹo rỗ là bao lâu?

Thông thường, da cần khoảng 7–14 ngày để bong mài và hồi phục bề mặt sau khi chấm TCA. Thời gian lành có thể thay đổi tùy theo nồng độ TCA sử dụng, độ sâu của sẹo và chế độ chăm sóc sau điều trị. Quá trình phục hồi thường diễn ra theo các giai đoạn sau:

• 2 ngày đầu: Vùng da điều trị có thể đỏ và sưng nhẹ, bắt đầu hình thành các điểm mài nhỏ tại vị trí chấm TCA.
• 3–7 ngày: Lớp mài khô và ổn định dần, tình trạng đỏ giảm. Cần để mài bong tự nhiên, tránh cạy hoặc tác động lên da.
• 7–14 ngày: Mài bong ra, lộ lớp da non bên dưới có màu hồng nhạt, dấu hiệu da đang hồi phục.
• Sau 14 ngày: Da dần đều màu và ổn định hơn. Quá trình tái tạo collagen tiếp tục diễn ra trong vài tuần đến vài tháng, giúp cải thiện dần độ lõm của sẹo.

Câu hỏi thường gặp

1. TCA trị sẹo rỗ có đau không?

Khi chấm TCA trị sẹo rỗ, người điều trị có thể cảm thấy châm chích hoặc ngứa nhẹ trong thời gian rất ngắn, thường chỉ kéo dài vài phút sau khi kết thúc thủ thuật. Với những trường hợp da nhạy cảm hoặc ngưỡng đau thấp, bác sĩ có thể thoa tê tại chỗ trước khi thực hiện, nhờ đó cảm giác đau chỉ ở mức nhẹ, thoáng qua và biến mất nhanh chóng.

2. Sau khi điều trị sẹo rỗ bằng TCA nên kiêng gì?

Sau khi điều trị sẹo rỗ bằng TCA, người điều trị cần kiêng chạm tay, không cạy bóc mài, tránh nắng trực tiếp, không đi spa, xông hơi hay peel da trong vài ngày đầu. Đồng thời, tạm ngưng các hoạt chất mạnh như retinoid, AHA, BHA cho đến khi da ổn định. Để đảm bảo an toàn, nên thực hiện chấm TCA tại cơ sở da liễu uy tín, có bác sĩ chuyên khoa trực tiếp thăm khám, chỉ định nồng độ phù hợp và theo dõi sát sau điều trị.

3. TCA trị sẹo rỗ giá bao nhiêu?

Chi phí TCA trị sẹo rỗ thường dao động khoảng 500.000 – 3.000.000 VNĐ/buổi, tùy vào số lượng và độ sâu sẹo, nồng độ TCA sử dụng cũng như tay nghề bác sĩ. Thông thường, liệu trình cần từ 3–6 buổi, mỗi buổi cách nhau 3–4 tuần để da có thời gian phục hồi và tái tạo collagen (2).

4. Địa chỉ điều trị sẹo rỗ bằng TCA ở đâu an toàn?

Doctor Laser là phòng khám da liễu thẩm mỹ ứng dụng phương pháp chấm TCA trị sẹo rỗ theo quy trình chuẩn y khoa, với bác sĩ chuyên khoa trực tiếp thăm khám và chỉ định nồng độ TCA phù hợp cho từng loại sẹo.

Liệu trình được cá nhân hóa theo tình trạng da, đi kèm hướng dẫn chăm sóc chi tiết sau điều trị và lịch tái khám rõ ràng, giúp nâng cao hiệu quả cải thiện sẹo và giảm thiểu rủi ro trong suốt quá trình phục hồi.

TCA trị sẹo rỗ mang lại hiệu quả rõ rệt khi được chỉ định đúng, đặc biệt với các dạng sẹo đáy nhọn và sẹo lõm sâu, hẹp. Tuy nhiên, phương pháp này cần được triển khai trong phác đồ điều trị phù hợp, kết hợp kỹ thuật bổ trợ và chăm sóc sau thủ thuật đúng cách để tối ưu khả năng cải thiện sẹo.

Nguồn tham khảo:

1. DermNet. (2023, August 22). TCA CROSS. DermNet®. https://dermnetnz.org/topics/tca-cross
2. Khunger, N., & Bhardwaj, D. (2010). An assessment of the efficacy and safety of cross technique with 100% TCA in the management of ice pick acne scars. Journal of Cutaneous and Aesthetic Surgery, 3(2), 93. https://doi.org/10.4103/0974-2077.69020